T. Szczerbicki - Motocykle Wojska Polskiego 1918-1950

 Autor: Rafał Surdacki wtorek, 12 lipca 2011 09:38

Książka Tomasza Szczerbickiego Motocykle Wojska Polskiego 1918-1950 porusza jak dotąd zapomniany w polskiej literaturze militarnej temat. Ile to już pojawiło się monografii czołgów, samochodów pancernych czy ciężarowych? Dziesiątki, a może i więcej, a nikt oprócz Tomasza Szczerbickiego nie zajął się kolejnym ważnym elementem motoryzacji wojska podczas II wojny światowej jak i czasów powojennych. Autor na 170 stronach książki przedstawił historię 75 marek motocykli Wojska Polskiego z lat 1918 - 1950 – etatowych i pozyskiwanych doraźnie, czy to przez darowizny (w czasie pokoju), czy zdobycznych (w czasie wojny).

Zanim jednak przejdziemy do omawiania zawartości książki warto wspomnieć kilka słów o autorze. Tomasz Szczerbicki urodził w 1970 r. Od małego pasjonował się motocyklami i wojskiem, jak sam wspomina jego hobby narodziło się z popularnego nadal serialu Czterej pancerni i pies. Z biegiem czasu po zdaniu matury i otrzymaniu dyplomu Technika budowy silników spalinowych, ukończeniu dziennikarstwa i kulturoznawstwa rozpoczął działalność publicystyczną. W 1991 roku wspólnie z Bartkiem Jackiewiczem założył czasopismo "Motocykl i Sidecar". W 1993 roku zorganizował pierwsze w Polsce międzynarodowe targi motocyklowe - "Bike Show '93”. W ciągu kilkudziesięciu lat jest autorem ogromnej ilości artykułów do takich czasopism motoryzacyjnych jak: "Motor", "Świat Motocykli", "Motocykl", Auto Świat", a także tytułów zagranicznych: w USA ("Military Vehicles Magazine", "BMW ON", "The Star"); w Anglii ("Classic Military Vehicles Magazine"); w Danii ("Klassic Bil & MC"); w Niemczech ("Classic Motorrad"); na Węgrzech ("Veteran Auto es Motor"). Jest autorem i współautorem ponad 17 książek o tematyce motoryzacyjnej, m. in. Samochody osobowe i osobowo-terenwoe WP 1918-1950, Wielka księga motocykli Harley-Davidson czy Samochody w PRL. Rzecz o motoryzacji i nie tylko.

Czytelników książek wydawnictwa Almapress nie zaskoczy wygląd publikacji.  Twarda, kolorowa okładka z bardzo ładnym projektem graficznym wraz ze świetną jakością papieru tworzą dzieło samo w sobie. Już pierwsze otwarcie książki pokazuje nam, iż mamy do czynienia z publikacją ozdobioną licznymi fotografiami i tabelkami z danymi technicznymi pojazdów, co jest ogromnym plusem.

W książce autor zdecydował się umieścić historię motocykli używanych przez Wojsko Polskie na przestrzeni lat 1918-50. Jednak leksykon Szczerbickiego nieco wykracza poza sztywne ramy czasowe. Nie tylko zaczyna on narrację od ogólnego rysu historycznego motocykli, ale zwraca sporą uwagę na okres I wojny światowej. Jeśli zaś chodzi o górną granicę czasu, to nie kończy swojej opowieści na 1950 roku i wielokrotnie sięga po wydarzenia późniejsze, czemu upust daje też w zakończeniu. Jak możemy przeczytać na stronie wydawnictwa: Po raz pierwszy prezentujemy zestawienie marek motocykli zdobytych w czasie I wojny światowej i używanych przez naszych żołnierzy podczas wojny polsko-bolszewickiej. Opisujemy rozwój wojskowej motoryzacji w latach 1918-1939. Piszemy o motocyklach używanych przez Armię Krajową i inne organizacje konspiracyjne w czasie okupacji... Do tego dochodzą motocykle używane w Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie w latach 1939 – 1947, a następnie motocykle Ludowego Wojska Polskiego w latach 1943 – 1950.

Jak widzimy autor stworzył prace dość nietypową. Już sam dobór tematu pokazuje, iż autor nie idzie na łatwiznę i chce opracować coś nowego, coś, czego nie było. Jednak publikacja ta ma kilka minusów, o których musimy wspomnieć. Po pierwsze to wielkość opisów poszczególnych modeli motocykli. Teksty są po prostu krótkie i nie wyczerpują zakresu tematycznego. Stąd też nie możemy nazywać Motocykli Wojska Polskiego monografią a jedynie leksykonem. Pisałem już o sporej ilości fotografii archiwalnych. Są one zdecydowanym plusem publikacji, ale w stosunku do tekstu pełnią rolę dominującą. Fotografie są również podpisane bardzo ogólnikowo, a czasem nawet błędnie. Kolejnym minusem książki są literówki, ale tutaj wina leży chyba po stronie korekty redaktorskiej niż samego autora. Ogromnym plusem książki jest styl, jakim została napisana. Autor posługuje się łatwo przyswajalnym językiem, nie wykorzystuje fachowych sformułowań, które znane są tylko dla mechaników czy prawdziwych pasjonatów. Prosty język to spory plus, bowiem liczba ekspertów z zakresu motocykli jest raczej niewielkim odsetkiem czytelników.  Na koniec mogę muszę przyznać, że publikacja trafia w pewną lukę i może nam pomóc w szybki sposób zrozumieć niektóre aspekty motoryzacji Wojska Polskiego. Jednak jest za lakoniczna dla tych, którzy czekali na monografie motocykli używanych przez Wojsko Polskie w latach 1918-1950.

Autor: Tomasz Szczericki Wydawnictwo: Almapress Rok wydania: 2009 ISBN: 978-83-7020-408-2 Liczba stron: 167 Oprawa: Twarda