S. P. Huntington - Zderzenie cywilizacji

 Autor: Artur Pietrzak piątek, 30 grudnia 2011 17:24

Do zrozumienia niespokojnego świata końca wieku nie wystarczają już stare paradygmaty. Stracił znaczenie podział na świat pierwszy, drugi i trzeci a dowodzi tego amerykański politolog Samuel P. Huntington, dyrektor Centrum Spraw Międzynarodowych im. Johna Olina Uniwersytetu Harwardzkiego.

W przypadku książki, o której chcę mówić, a której tytuł brzmi „Zderzenie cywilizacji" powodów do szczególnego jej traktowania jest kilka. Po pierwsze to, iż została wydana przez wydawnictwo MUZA, które współpracuje z najlepszymi wydawnictwami zagranicznymi i prezentuje wysoki poziom opracowania merytorycznego, jak również z racji swej zawartości, która szeroko opisuje zagrożenia współczesnego świata na tle religijnym, jak i różnic kulturowych. Niepodważalnym atutem tej książki jest również nazwisko autora. Samuel Huntington był wielkiej klasy politologiem, który pełnił rolę konsultanta Amerykańskiego Departamentu Stanu oraz był koordynatorem planowania bezpieczeństwa w Narodowej Radzie Bezpieczeństwa Stanów Zjednoczonych. Dzieło autora ukazuje nam problemy występujące między różnymi cywilizacjami.

Pierwszym elementem, który zwrócił moją uwagę był obraz zamieszczony na okładce. Jest on odzwierciedleniem samego tytułu książki. Ukazuje nam tak jakby zderzenie różnych kultur, cywilizacji. Sam obraz już naprowadza nas na treści zawarte w dziele jakie popełnił autor. Tytuł również zapowiada połączenie różnych rzeczy. Kreuje nam to fakt zespolenia z sobą dwóch odmiennych barw - biały napis na czarnym tle. Połączenie tych kolorów daje czytelnikowi wyobrażenie o dwóch odmiennych, nie pasujących do siebie i sprzecznych cywilizacjach, które nie kontrastują z sobą. Na odwrocie książki znajduje się jej opis, a w zasadzie notatka zachęcająca nas do przeczytania dzieła.

Na początku książki znajduje się notka autora o procesie powstawania tego dzieła. Stara się on wyjaśnić przyczynę napisania książki oraz poruszane przez siebie tezy dotyczące współczesnych problemów cywilizacyjnych. We wstępie znajdują się również podziękowania dla ludzi współpracujących z Huntingtonem przy tworzeniu „Zderzenia cywilizacji”. Moim zdaniem jest to dobra forma na rozpoczęcie książki. Autor pisząc o swoich współuczestnikach tego projektu charakteryzuje się skromnością, ponieważ nie przypisuje sobie całego sukcesu związanego z powstaniem dzieła. Wstęp uważam za dobre posunięcie ze strony Huntingtona.

Po przeczytaniu wstępu byłem mile zaskoczony, notka autora okazała się mało skomplikowana a równocześnie sprawiała wrażenie samokrytyki pisarza. Jedna rzecz, której mi zabrakło we wstępie, to opis problemu jakim zajmie się Huntington. Książkę czyta się szybko, a jej tekst jest dla czytelników zrozumiały i łatwy do interpretacji, co stanowi duży plus dla autora.

Początki właściwego wątku książki mają charakter porównawczy. Huntington ukazuje nam różnice i podobieństwa między poszczególnymi cywilizacjami, dzieli je z resztą według mnie słusznie na różne regiony świata. Często wynikiem podziału są poszczególne religie. Według autora religia ma szczególny wpływ na daną cywilizację, ponieważ najczęstszymi konfliktami są właśnie te na tle religijnym. Opisuje on skutecznie cywilizacje w dziejach historii oraz stosunki panujące między cywilizacjami. W tekście mamy również zawarte mapy, które ukazują nam strukturę cywilizacyjną na przestrzeni dziejów. Daje nam to wizualny dowód na zmiany cywilizacji zachodzące z biegiem historii.

Po przeczytaniu części pierwszej nie zawiodłem się, temat został dogłębnie przeanalizowany, a wszystkie treści zrozumiałe dla czytelnika. Przedstawia nam różnice oraz pewność poniektórych cywilizacji co do osiągnięcia potęgi na danym terytorium.  Huntington w swojej książce zwraca szczególną uwagę na układ panujący na świecie po „zimnej wojnie”, twierdzi że wpływ na politykę międzynarodową będzie miało głównie kilka cywilizacji, posiadających swoją odmienną od innych kulturę.

Autor dość dużym skupieniem otacza cywilizację Zachodu, której nie uważa jak większość za cywilizację dominującą w układzie cywilizacji światowych. Uważa, iż to właśnie cywilizacja Zachodu dąży do hegemonii nad innymi cywilizacjami, co może być tragiczne w skutkach ze względu na coraz większy postęp gospodarczy pozostałych cywilizacji.

Huntington przewiduje, że w końcu nastąpi tytułowe „zderzenie cywilizacji”, które jest nieuniknione. Stara on się przeanalizować sytuację panującą na świecie po „zimnej wojnie”, stosunki między państwami oraz usiłuje wyjaśnić coraz to większy wpływ religii na postrzeganie otaczającego nas świata.

Czytając „Zderzenie cywilizacji” doszedłem do wniosku , że pozycja ta jest warta do przeczytania ze względu na zawarte w niej treści, które na dobrą sprawę chyba nigdy nie stracą na wartości ze względu na różnice, jakie występują między cywilizacjami. Informacje zawarte w książce są jak najbardziej aktualne, autor pisze bardzo obszernie i treściwie. Huntington posługuje się również szeroką gamą publikacji innych autorów co daje nam w rezultacie bardzo dobre połączenie odmiennych światopoglądów. Książka ta może być niejako podręcznikiem do rozważań nad zagadnieniem wojny.

Autor: Samuel P. Huntington

Wydawnictwo: Muza

Rok wydania: 2008

ISBN: 978-83-7495-562-1

Liczba stron: 572

Oprawa: Twarda