R. Jackson - Spitfire

 Autor: Rafał Surdacki poniedziałek, 19 grudnia 2011 12:58

Spitfire – czy ktoś nie słyszał o tym legendarnym samolocie II wojny światowej? Oczywiście że nie ponieważ od dziecka uczeni jesteśmy iż myśliwiec ten wraz ze swoim drugim „sławnym bratem” Hurricanem uratował Anglię przed Luftwaffe w 1940 r.

W 2011 r. na polskim rynku wydawniczym ukazała się ilustrowana monografia, wydana przez wydawnictwo Carta Blanca, o dźwięcznym tytule Spitfire. Legendarny myśliwiec II wojny światowej autorstwa Roberta Jackson. Książka ta opisuje przede wszystkim historię Spitfire’a ale także bohaterstwo pilotów, przytacza ich wspomnienia z bitew powietrznych przy czym przez cały czas poświadcza szacunek z jakim lotnicy alianccy darzyli swoje maszyny oraz pokazuje co myśleli piloci Luftwaffe o Supermarine Spitfire.

Autorem tej niezwykłej publikacji jest Robert Jackson, brytyjski ekspert z dziedziny obrony oraz major rezerwy RAF. Jackson przez ponad 30 lat napisał setki artykułów do gazet specjalistycznych oraz jest już autorem ponad 100 książek o lotnictwie i marynarce wojennej, m. in. monografii samolotów Hunter, Mosquito, Mustang P-51 czy studiów historycznych Battle of the Baltic, Arnhem – the Battle Remembered, i dużo więcej, o których nie ma sensu wspominać.

Książka dzieli się na 7 rozdziałów oraz kilka dodatków, o których wspomnę pod koniec recenzji. Autor w pierwszym rozdziale opisuje historię Supermarine Spitfire od jego dalekich poprzedników, wyścigówek biorących udział w 1912 r. w Pucharze Schneidera (Sea Lion), poprzez pierwsze modele wprowadzone do czynnej służby kończąc na seryjnie produkowanych i użytkowanych wersjach Mk I i Mk II. W rozdziale tym opisy historii myśliwca przeplatane są ze wspomnieniami pilotów rozwodzącymi się nad pilotażem wczesnych wersji Spitfire’a, czy dywagacjami zespołu Reginalda J. Mitchella nad różnymi wariantami produkcji.

Rozdziały drugi oraz trzeci zatytułowany Niebezpieczny rok i W ofensywie poświęcone są działaniom wojennym prowadzonych w przestworzach Europy. Pierwsza walka powietrzna Spitfire’ów nad Europą odbyła się 16 października 1939 r., rozpoczynając tym samym serię zestrzeleń niemieckich samolotów. Autor w rozdziałach po kolei opisuje kampanię i bitwy w których nie zabrakło Spitfire’ów, m. in. walka z niemieckimi bombowcami atakującymi okręty Royal Navy, walka powietrzna nad Francją czy ochrona ewakuacji spod Dunkierki oraz najważniejszego starcia czyli bitwy o Anglię. Jackson opisując kampanie z udziałem Spitfire’a, podobnie jak w rozdziale pierwszym, przeplata fabułę wspomnieniami pilotów (m. in. brytyjskich asów z okresu bitwy o Anglię), porównaniami z samolotami niemieckimi (takimi jak Messerschmittem Bf-109 czy Focke-Wulf Fw 190), ale także opisuje kolejne modele wprowadzane przez RAF do czynnej służby – Mk V.

Kolejny rozdział zatytułowany Spitfire’y za granicą poświęcony jest służbie myśliwca startującymi poza lotniskami w Wielkiej Brytanii. Dowiemy się m. in., że w latach 1936-1939 r. aż 14 państw (w tym także Polska) interesowało się zakupem tego niezwykle zwinnego i szybkiego myśliwca. Oprócz historii eksportu samolotów przeczytamy o ich udziale w wojnie nad Afryką. W rozdziale tym poznamy kolejne modele Mk IX, a także o specjalnych modelach służących do celów fotorozpoznaczych.

Ostatnie dwa rozdziały kończą wojenną epopeję myśliwca Spitfire. Rozdział piąty zaczyna się od udziału dywizjonów myśliwskich w operacji Overlord, czyli lądowania aliantów we Francji w 1944 r. Następnie autor opisuje przebieg poszczególnych operacji aż do zakończenia II wojny światowej. Bardzo ciekawym fragmentem jest służba Sptifire’a na Dalekim Wschodzie i opisy walk z japońskim myśliwcem Mitsubishi A6M Reisen czyli sławnym Zero. Po za tym poznamy ostatnie wersje produkcyjne Mk XIV, Mk XVI z różnymi modelami silnika.

Ostatni rozdział napisany przez Roberta Jacksona poświęcony jest historii Spitfire’a po zakończeniu II wojny światowej. Pod koniec 1946 r. w Zjednoczonym Królestwie pozostały tylko dwie pierwszoliniowe jednostki złożone z Spitfire’ów, które latały na nich aż do 1948 r. Ponad to po zakończeniu wojny Spitfire’y stanowiły trzon odbudowywanych po upadku Niemiec sił powietrznych wielu krajów. Trafiły między innymi do takich państw jak Belgia, Holandia, Czechosłowacja, czy Syria, Egipt i Izrael. Jako ciekawostkę można wspomnieć, iż w latach 1948-49 w czasie wojny izraelsko-egipskiej Sptifire’y stanęły po obu strony barykady. Natomiast ostatnia wojną, w której został użyty bojowo legendarny myśliwiec II wojny światowej była wojna w Korei w latach 50. XX wieku.

Jak już wspomniałem na początku, książka Roberta Jacksona złożona jest z 7 rozdziałów jednak dzięki wydawnictwu Carta Blanca polski czytelnik otrzymał dodatek zatytułowany Polskie Spitfire’y. Jego autorem jest Wojtek Matusiak, badacz historii lotnictwa w II wojnie światowej. Ponadto autor bądź współautor 18 książek na temat historii lotnictwa i techniki lotniczej, a także fundamentalnego słownika biograficznego lotników polskich poległych w II wojnie światowej oraz słownika biograficznego Lotnicy polscy w Biwie o Anglię. W dodatkowym rozdziale książki poznamy historię polskich Spitfire’ów, których przez okres 1941-46 przewinęło się przez jednostki Polskich Sił Powietrznych ponad 1500 egzemplarzy.

Na koniec chciałbym dodać, iż nie jest to zwykła monografia, a bardziej album, przez co mamy do czynienia z przeogromną ilością fotografii zarówno archiwalnych jak i współczesnych odrestaurowanych modeli. W książce użytych zostało ponad 120 unikatowych memorabiliów oraz 200 archiwalnych zdjęć, w tym wiele nigdy wcześniej niepublikowanych.

Podsumowując, sięgając do albumu Roberta Jacksona podchodziłem z dystansem jak do każdej tego typu publikacji. Jednak wraz z zagłębianiem się w treść książki zmieniałem swoje odczucie. Lekkie pióro Jacksona oraz Matusiaka wraz z relacjami wybitnych pilotów, archiwalnymi zdjęcia, rozrysami i kolorowymi fotografiami konstrukcji składają się na niezwykłą opowieść o maszynach, przed którymi drżało Luftwaffe. Dlatego też polecam tą publikację wszystkim fascynatom lotnictwa II wojny światowej ale także zwykłemu czytelnikowi który chce zapoznać się z historią legendarnego myśliwca II wojny światowej.

Autor: Robert Jackson

Wydawnictwo: Carta Blanca

Rok wydania: 2011

ISBN: 978-83-7705-103-0

Liczba stron: 168

Oprawa: Twarda