J. Piekałkiewicz - Operacja Cytadela

 Autor: Rafał Surdacki czwartek, 21 kwietnia 2011 19:07

Książka pt. Operacja Cytadela Janusza Piekałkiewicza jest próbą opisania ostatecznego zrywu militarnego Niemiec przeprowadzonego na ich froncie wschodnim. Operacji militarnej, której głównym  zadaniem było okrążenie a następnie rozbicie dywizji radzieckich zgrupowanych na linii łuku Kursk-Orzeł. Powodzenie całej operacji pod kryptonimem Zitadelle mogło przeważyć szalę zwycięstwa na stronę hitlerowskich Niemiec.

Książka składa się z 5 rozdziałów, które są złożone z szczegółowych podrozdziałów. Pierwszy rozdział tworzy niejako prolog do tytułowej operacji. Znajdują się w nim szczegółowe informacje na temat teatru działań, takie jak ukształtowanie powierzchni, klimat oraz urbanizacja. Autor  tworzy również zestawienie krótkich not biograficznych głównych dowódców obu walczących stron. Kolejny rozdział poświęcony jest przygotowaniom do zbliżającej się nieuchronnie bitwy. Rozdział ten przedstawia nam przygotowania obu stron w okresie od 5 marca do 3 lipca 1943r., Piekałkiewicz wyjaśnia tutaj również czytelnikowi, dlaczego Hitler odłożył datę rozpoczęcia Cytadeli z kwietnia na lato 1943 roku. Trzeci rozdział dotyczy już pierwszej fazy niemieckiej operacji (4 VII-11 VII 1943), czyli natarcia grup armii Południe oraz Środek na Kursk i Orzeł.  Wojska niemieckie pod dowództwem gen. Günthera von Kluge przełamały kilka pasów radzieckiej obrony docierając na przedpola Kurska. Druga faza bitwy trwająca od 12 do 15 lipca 1943 to czas największej bitwy pancernej pod Prochorowką, gdzie doborowe oddziały SS zostały powstrzymane przez radzieckie wojska. Był to punkt kulminacyjny operacji Cytadeli, ponieważ w tym momencie została powstrzymana ofensywa niemiecka. Przedostatni rozdział w książce poświęcony jest ostatniej fazie wielkiej operacji (16 VII-5 VIII 1943r). Gdzie od klęski w bitwie pod Prochorowką impas uderzenia przejął Związek Radziecki. Przeprowadzając szybką kontrofensywę Rosjanie odzyskali tereny wcześniej stracone podczas kampanii. Rozdział kończy się na zdobyciu Orła i Biełgorodu przez 89 Dywizje Piechoty Gwardii.  Na ostatni rozdział, epilog, składają się opisy broni i sprzętu użytego podczas tytułowej operacji przez oba walczące kraje. Przykładowo czytelnik w szybki sposób może sobie przybliżyć dane statystyczne oraz wygląd czołgu PzKpfw V Panther, debiutującego na tym teatrze działań. Ostatnim elementem epilogu jest krótkie Ordre de Bataille sił niemieckich biorących udział w operacji Cytadela.

Książka ta jest napisana ciekawym stylem, który charakteryzuje wszystkie książki Janusza Piekałkiewicza. Należy tutaj również zaznaczyć, iż ta i pozostałe książki zostały w pierwszej serii wydane w języku niemieckim - Uternehmen Zitadelle. Ciekawym elementem urozmaicającym lekturę są częste wstawki zawierające cytaty z raportów, meldunków i fragmentów gazet, które tworzą kalendarium wydarzeń objętych chronologią książki. Autor zaopatrzył pracę w wiele szczegółowych mapek z poszczególnych faz operacji, które pomagają w lepszym zrozumieniu opisu tamtych wydarzeń. Dodatkiem wzbogacającym książkę są dołączane do niej fotografie. Niestety zdarzają się błędy w umieszczonych pod nimi podpisach.

Operacja Cytadela jest jedną z wielu monografii, dotyczących bitwy na łuku Kurskim. Niewątpliwie jest ona godna polecenia, chociażby ze względu na ilość źródeł oraz opracowań, z których Autor korzystał pisząc pracę. Mimo tego, że większą część bibliografii zajmują pozycje prezentujące stanowisko niemieckiej historiografii, to uważam, że wydarzenia związane z największą bitwą pancerną XX wieku ukazane zostały przez Autora w obiektywny sposób.

Autor:

Rafał Surdacki