F. Kurowski - Jednostka Specjalna Brandenburg

 Autor: Artur Micek sobota, 31 grudnia 2011 18:20

W czasie trwania II wojny światowej wojska III Rzeszy toczyły ciężkie walki w całej Europie, Północnej Afryce, Azji, na Oceanie Atlantyckim, Arktycznym i Indyjskim. Dość często czołówki wojsk lądowych Wehrmachtu poprzedzały akcji zbliżone do dzisiejszych operacji specjalnych jakie znamy z wojny w Iraku, czy Afganistanie. W rozbudowanych strukturach wojskowych III Rzeszy istniała pewna formacja, której członkowie toczyli niekonwencjonalną wojnę w imię imperium hitlerowskiego. Byli to żołnierze jednostki Brandenburg.

Wojska specjalnego przeznaczenia w III Rzeszy podzielić można na trzy różne formacje – wojska powietrznodesantowe których historia znana jest z ciężkich walk prowadzonych w Holandii, Grecji, czy klasycznych bitew lądowych w Normandii, oddział specjalny którym w Ardenach w 1944 i 1945 r. dowodził Otto Skorzeny oraz nas najbardziej interesującą jednostkę Brandenburg z.b.V 800. Brandenburczyków zaliczyć można do grona jednych z najbardziej znanych jednostek specjalnych XX w. Oddział ten został powołany do życia przez II Wydział Abwehry. Początkowo działała jako jedna kompania, ale szybko była rozbudowana do poziomu batalionu, pułku aby zakończyć swoją karierę w sile dywizji toczącej ciężkie walki z Armią Czerwoną.

Brandenburczycy działali we wszystkich kampaniach gdzie walczyły wojska III Rzeszy. Byli obecni w Polsce w 1939 r., podczas kampanii zachodnioeuropejskiej w 1940 r., w czasie walk toczonych w Afryce Północnej, działali na Bałkanach, w ZSRR, na Bliskim Wschodzie, a nawet w Afganistanie, Indiach czy Stanach Zjednoczonych Ameryki. Brandenburczycy mimo pewnej liczby klęsk zaliczali się do najbardziej skutecznych jednostki niemieckiej z czasów II wojny światowej. Swoje działania opierali na wszechstronnym wyszkoleniu, znajomości języków i zwyczajów obcych, sprycie, przebiegłości, odwadze i charcie ducha. Wszystko to było połączone z maksymalnym zachowaniem jawności w którym unikanie rozgłosu jest podstawą. Historię tej jednostki przedstawia szczegółowo Franz Kurowski.

Frank Kurowski urodził się 17 listopada 1923 r. w Dortmundzie, gdzie mieszkał przez całe swe życie. Zmarł 28 maja 2011 r. Jako spadochroniarz i korespondent wojenny brał udział w II wojnę światowej. Po wojnie od 1958 r. rozpoczął indywidualną działalność jako niezależny pisarz. W jego dorobku literackim znajduje się ponad 100 książek poświęconych II wojnie światowej. Wśród najbardziej znanych pozycji historycznych jego autorstwa warto wymienić takie książki jak Abwehra. Niemieckie oddziały specjalne 1939-1945, Kurlandia 1945. Ostatni bastion Hitlera i w końcu Jednostka Specjalna Brandenburg.

Dzięki ciężkiej pracy Domu Wydawniczego Rebis książka Franza Kurowskiego poświecona Brandenburczykom jest do dyspozycji dla każdego polskiego Czytelnika. Książka ma charakter publikacji popularno-naukowej i opisuje nam historię powstania, strukturę oraz działalność jaką prowadzili w swej historii Brandenburczycy.

Książka pod względem technicznym sporządzona przez Dom Wydawnictwa Rebis charakteryzuje się sztywną twardą okładką zaprojektowaną przez Krzysztofa Mielnika na której wokół białego tła wkomponowane jest zdjęcie przebranych w cywile ubrania żołnierzy jednostki Brandenburg. Książka zbudowana jest z standardowego białego papieru nie licząc kilku stron z papierem kredowym na którym znajdują się ilustrację. Mocowanie stron zaliczyć można do bardzo mocnych – książka mimo tego, że wiele razy była wykorzystywana nadal znajduje się w bardzo dobrym stanie technicznym, jak i wizualnym. Tekst publikacji jest czytelny, mamy do dyspozycji jak dla mnie optymalną czcionkę oraz odpowiednią interlinie dzięki czemu test nie zlewa się ze sobą w czasie czytania. Autor daję nam do dyspozycji również czytelne mapy. Dużym plusem jest bardzo szczegółowy spis treści, dzięki czemu łatwo wracać do chwilowo nas interesujących akcji jakie prowadzili Brandenburczycy. Nic nie można również zarzucić Arkadiuszowi Bugajowi który bez większych błędów przełożyć treść publikacji z języka angielskiego na polski. Pod względem technicznym książkę oceniam bardzo dobrze, aczkolwiek biała okładka ma tendencje niestety do szybkiego brudzenia się, aczkolwiek wymaga to dużej własnej pracy.

Książka składa się z 24 rozdziałów podzielonych na wiele podrozdziałów, jak i również trzech załączników, bibliografii, 96 ilustracji i kilku map. Należy jednak wspomnieć że wspomniana liczba map i zdjęć wbrew pozorom nie zajmuje dużo miejsca w książce, która liczy prawie 520 stron.  Problemem jest tylko to, że istnieje pewna grupa zdjęć całkowicie nie powiązanych z tematyką, choć są dobrze wkomponowane techniczne i opisane – nie wiadomo jednak po co one tam właściwie zostały umieszczone. Problemem są również niemieckojęzyczne schematy organizacji przedstawione w formie ilustracji. Sam tekst jest wykonany w formie popularno-naukowej bez profesjonalnej bazy naukowej. Zastosowany styl pisarski charakteryzuje się dużą lekkością pióra, co pozwala bardzo szybko przeczytać książkę i wiele z niej zapamiętać. W książce Jednostka Specjalna Brandenburg mamy do czynienia z dużym profesjonalizmem oraz dokładną wykładnią tematu. Osobiście nigdy nie czytałem nic na temat tej formacji i jakby nie ta książka nadal tkwiłbym w otchłani niewiedzy w temacie jednej z najbardziej kluczowych formacji specjalnych III Rzeszy.

Frank Kurowski w swojej książce przenosi Czytelnika na front w Polsce, Holandii, Francji, ale również do Iraku, Indii, Afganistanu, czy też na front wschodni dzięki czemu można wyczuć pewien dreszczyk sensacji. Książka podzielona jest na kampanie jakie prowadzili Brandenburczycy, a z kolei to na półkompanie dzięki czemu mamy bardzo dużą jasność sytuacji i świetne rozpoznanie, mimo że niektóre akcje miały miejsce w tym samym czasie w różnych regionach świata. Uwieńczeniem opisów wielu operacji specjalnych jest opis klasycznych walk lądowych prowadzonych przez Dywizji Grenadierów Pancernych Brandenburg z wojskami ZSRR.

W książce Kurowskiego mamy jednak pewne dwa style wykładni tematu. O ile opisy kampanii są napisane spójne i ciekawie, o tyle opisy walki wywiadów, a szczególnie struktury Abwehry są próbą jak najszybszego zakończenie tematu i przejścia do dalszych opisów walk jakie prowadzili Brandenburczycy. Autor widocznie czuł się znużony musząc przedstawiać suche fakty ze struktury Abwehry, zmiany strukturalne, czy też charakteryzować ściśle określone wydziały. Są to ważne fakty dla publikacji, aczkolwiek i bez nich książka byłaby ciekawa lekturą. Każdy czytelnik indywidualnie musi odpowiedzieć sobie na pytanie czy pewne kwestie są, czy też nie są potrzebne. Według mojej subiektywnej opinii autor dobrze zrobił przedstawiając również wątki inne niż tylko bitewne.

W książce nie ma również prawie ani słowa o wyposażeniu jakim posługiwała się jednostka Brandenburg z.b.V 800. Według mnie jest to największy błąd jaki popełnił autor. Dodatkowe 20-40 stron o wyposażeniu Brandenburczyków byłoby wspaniałym dopełnieniem poruszanego przez niego tematu. Autor raczej na pewno śledząc bibliografie miał dostęp do takich informacji i szkoda, że nie podzielił się nimi z Czytelnikami.

W ramach podsumowania należy stwierdzić, że Jednostka Specjalna Brandenburg jest przystępnie napisaną książką dla każdego Czytelnika, dzięki czemu może spojrzeć na ten mało znany, ale bardzo ważny element działań zbrojnych prowadzonych w czasie II wojny światowej. Polecam każdemu tą książkę, choć nie porusza ona łatwego ani modnego tematu z historii II wojny światowej.

Autor: Franz Kurowski

Wydawnictwo: Rebis

Data wydania: 2010

ISBN: 978-83-7510-363-2

Liczba stron: 520

Oprawa: Twarda