Strona Główna Bezpieczeństwo Narodowe Bezpieczeństwo narodowe Polski w XXI wieku

Notice: Undefined variable: add_class in /home/windmaker/domains/militis.pl/public_html/plugins/content/sexybookmarks.php on line 234

Bezpieczeństwo narodowe Polski w XXI wieku


Będąc obywatelem Polski czuje się bezpiecznie. Jednak nasz kraj jak każdy innych, nie jest pozbawiony zagrożeń. Zapewnienie bezpieczeństwa obywatelom jest jednym z najważniejszych celów polityki każdego kraju w tym także Polski. Nasz kraj kładzie duży nacisk na zapewnienie trwania w spokoju i pewności życia swoich obywateli.

 

Polska jest państwem suwerennym. Na tą suwerenność pracowały pokolenia Polaków, mając na uwadze fakt, że przez 123lata Polska nie istniała na mapach. II wojna światowa była kolejnym wydarzeniem, które pozbawiło Polskę suwerenności aż do 1989 roku. Daje to nam wgląd na to jak cenną wartością jest ten przymiot naszego państwa. Obecny rząd, prezydent i wielu innych Polaków nierzadko patriotów, pracuje nad umacnianiem suwerenności Rzeczypospolitej oraz jej znaczenia na arenie międzynarodowej.

Po rozpadzie bloku komunistycznego Polska znalazła się w Europie wolnej od sztucznych podziałów. Przystąpienie naszego kraju do Sojuszu Północnoatlantyckiego 12-03-1999 i Unii Europejskiej 1-03-2004 sprawiło, że Polska na pewno stała się krajem bezpieczniejszym. Dało to większe gwarancje na nienaruszalność naszych granic. Rozszerzyło to nasze możliwości rozwoju, możliwości do większego zaistnienia i działania na arenie międzynarodowej. Stan w jakim aktualnie znajduje się nasz kraj musi być przez władze utrzymywany za pomocą odpowiednich działań.

We współczesnym świecie państwo Polskie staje przed nowymi dotąd nieznanymi nam wyzwaniami. Zmienność otaczającego nas środowiska mającego wpływ na bezpieczeństwo narodowe jest dynamiczna, dlatego szczególną troską naszego kraju musi być trafna ich interpretacja. Te działania mają na celu sprawić aby Polska, a zwłaszcza jej obywatele mogli czuć się pewnie, mieć możliwość swobodnego rozwoju, nie odczuwać ryzyka przed utratą ważnych rzeczy, wartości. Wśród tych wartości znajduje się często życie w niepodległym, suwerennym państwie. Jak więc można rozumieć, pod jakim kątem rozpatrywać i co składa się na bezpieczeństwo narodowe Polski w XXI w.?

 

Pojęcie bezpieczeństwa i bezpieczeństwa narodowego

 

Na początek swoich rozważań na temat bezpieczeństwa narodowego Polski, uważam za konieczne wytłumaczenie znaczenia samego pojęcia „bezpieczeństwo” oraz „bezpieczeństwo narodowe”. BEZPIECZEŃSTWO - to stan, który daje poczucie pewności, i gwarancje jego zachowania oraz szansę na doskonalenie. Jest to jedna z podstawowych potrzeb człowieka. To sytuacja odznaczająca się brakiem ryzyka utraty czegoś co człowiek szczególnie ceni, na przykład zdrowia, pracy, szacunku1. BEZPIECZEŃSTWO NARODOWE - stan uzyskany w wyniku odpowiednio zorganizowanej obrony i ochrony przed zagrożeniami zewnętrznymi i wewnętrznymi określany stosunkiem potencjału obronnego do skali zagrożeń2.

Dlaczego dla Polski bezpieczeństwo narodowe jest tak ważnym pojęciem/ wartością, jeśli nie najważniejszym jeśli chodzi o naród jako wspólnotę? Takiego stanu rzeczy można dopatrywać się w trzech przyczynach. Pierwsza z nich to pielęgnacja i zachowanie naszej tożsamości narodowej. Kształtowała się ona przez wieki, kształtuje się nadal- nie chcemy jej stracić. Ojczyzna czyli nasz naród i terytorium są najwyższą wartością. Druga z przyczyn może być upatrywana w znaczeniu państwa jako najwyższej formie zrzeszenia narodu. Państwo reprezentuje interesy narodu, realizuje cele, a w celach zawiera się zapewnienie bezpieczeństwa obywatelom. Po trzecie- Polska jest krajem z wielkim bagażem doświadczeń z historii. Rozbiory, które spowodowały zniknięcie naszego kraju z map na 123lata, okres dwudziestoletniej radości z uzyskanej niepodległości przerwanej II wojną światową. Polska odzyskała suwerenność dopiero w 89 roku. Kraj przeżył wiele upokorzeń, był niszczony i okradany3. Te trzy powody powinny wyczerpująco wskazać nam na słuszność zajmowanego miejsca w świadomości Polaków przez bezpieczeństwo.

 

Wpływ uwarunkowań geograficznych na bezpieczeństwo narodowe

 

Przedstawiając zarys problemu bezpieczeństwa narodowego Polski w XXI wieku, nie mógłbym pominąć tak ważnego aspektu jakim jest położenie geostrategiczne. Od dawna wiadomo, że położenie na kontynencie, granice, ludność, sieć rzeczna, infrastruktura drogowa etc. mają bardzo duży wpływ na poziom bezpieczeństwa.

Obecnie terytorium Polski zajmuje 313 895km2, z czego ląd zajmuje 311 904 km2, a 1991 km2 to morskie wody wewnętrzne (zatoki, porty)4. Kształt terytorium naszego kraju jest uznawany za korzystny do obrony z uwagi na jego zbliżenie do kształtu koła. Granice terytorium Rzeczypospolitej Polskiej- na północny-zachód Bałtyk na południu pasma górskie Karpat i Sudetów. Są to granice naturalne sprzyjające obronności państwa. Jednak jeśli spojrzeć na granice wschodnią i północno-wschodnią sprawa nie wygląda już tak dobrze. Granice te są długie- ok. 1258km, nie wpływa to korzystnie na odpowiednie zapewnienie przez państwo polskie ich kontroli oraz obrony5. Trzeba wziąć też pod uwagę znaczenie tych granic z punktu widzenia Sojuszu Północnoatlantyckiego oraz Unii Europejskiej. Na zachodzie kraju rzecz rysuje się już nieco lepiej. Północno- zachodnia granica to górny bieg Odry, natomiast południowo- zachodnia już nie opiera się na tej przeszkodzie terenowej jaką jest rzeka6. Ludność Polski to około 39 milionów osób z czego 97,6% to Polacy7. Fakt ten jest szalenie istotny gdyż ma to wpływ na zachowanie bezpieczeństwa narodowego. Na korzyść naszego kraju wpływa też fakt, że żyje w nim ponad 8 milionów mężczyzn w wieku 15- 49lat co przekłada się bezpośrednio na zdolności mobilizacyjne.

Rozpatrując uwarunkowania geograficzne w aspekcie bezpieczeństwa narodowego Polski w czasach dzisiejszych wspomnieć należy o rzekach. Wisła i Odra są rzekami średniej wielkości w skali Europy, jednak są to rzeki bardzo niebezpieczne jak pokazują wydarzenia z maja 2010 roku czy lipca 1997. Jest to istotne zagrożenie wewnętrzne dla Polski jeśli nie najistotniejsze. Problem braku zbiorników retencyjnych, polderów przeciwpowodziowych, czy absurdalnego zachowania w postaci budowania osiedli mieszkaniowych na terenach zlewowych jest ważnym czynnikiem wpływającym na bezpieczeństwo narodowe Polski w XXI wieku.

Kolejnym elementem uwarunkowań geograficznych jest sieć drogowa w Polsce. Stan sieci drogowej w Polsce jest mierny. Infrastruktura drogowa nie dorównuje tej z Unii Europejskiej. Liczba wypadków jest wysoka. Brak odpowiedniej infrastruktury drogowej wpływa niekorzystnie na zdolność operacyjną wojsk lądowych Polski i innych krajów członkowskich NATO. Dość niepozorna, aczkolwiek ważna sprawa w obronności naszego kraju to lasy. Lesistość Polski wynosi 30%, a w niektórych rejonach 50%. Las to doskonała przeszkoda terenowa dla obcych wojsk lądowych. Lesistość Polski sprzyja również skutecznemu prowadzeniu działań nieregularnych8. Pomijając kwestie czysto militarne, las to źródło drewna i budulca.

 

Współczesne zagrożenia i rozwiązania dla bezpieczeństwa narodowego

 

W XXI wieku Polska ma przed sobą wiele nietypowych wyzwań. Nie ciąży nad nami wizja światowego konfliktu jak miało to miejsce za czasów istnienia Układu Warszawskiego. Istnieje też małe prawdopodobieństwo wybuchu konfliktu zbrojnego na dużą skalę. Współczesne zagrożenia dla naszego państwa wiążą się procesami demograficznym, społeczno- ekonomicznymi, politycznymi i ekologicznymi. Zagrożenia natury militarnej wiążące się z przymusem użycia sił zbrojnych rozpatrzę w dalszej części mojej pracy. Współczesne pojmowanie zagrożenia bezpieczeństwa narodowego można określić jako: potencjalne lub istniejące zjawiska, sytuacje bądź działania godzące w wartości i interesy narodowe, stwarzające niebezpieczeństwo dla: życia i zdrowia, warunków bytu, mienia i środowiska oraz destrukcji (destabilizacji) organizacji życia społecznego i państwowego, a także zniweczenia (osłabienia) możliwości rozwoju9. Zagrożenia bezpieczeństwa narodowego według kryterium przedmiotowego to:

§ zagrożenia polityczne

§ zagrożenia ekonomiczne

§ zagrożenia ekologiczne

§ zagrożenia militarne

§ zagrożenia społeczne, demograficzne

W tym rozdziale chciałbym rozpatrzeć zagrożenia najbardziej prawdopodobne dla Polski oraz scharakteryzować zagrożenia militarne. Tak więc co Polsce zagraża i jakie z tego tytułu istnieją wyzwania?

 

Zagrożenia ekonomiczne i energetyczne

 

Są to zagrożenia często utożsamiane jako gospodarcze. Obejmują handel, produkcję i dostęp do surowców, zwłaszcza energetycznych. Polska musi skupić się na zwiększeniu wzrostu gospodarczego aby nie dopuścić do powiększenia się dysproporcji w rozwoju ekonomicznym na tle innych państw10. Szczególnie ważnym dla naszego kraju aspektem jest uzależnienie gospodarki od dostaw ropy i gazu ziemnego. Gaz ziemny importowany głównie z Rosji (ponad 60% zużywanego gazu), uzależnia nas od tego kraju. Polska gospodarka powinna dążyć dywersyfikacji dostaw. W najbliższym czasie szansą na dywersyfikację dostaw jest budowa terminala LNG czyli sprężonego gazu- w Świnoujściu. Taki Magazyn gazu jest Polsce potrzebny z uwagi na to, że dotąd takowe nasz kraj wynajmował na Ukrainie. Nasz kraj, gospodarka rozwija się dynamicznie, zapotrzebowanie na Gaz wzrasta. Kolejną szansą na zdywersyfikowanie dostaw jest projekt „Nabucco”. Gazociąg z Iranu daje nam szansę na odłączenie się po części od dostaw z Rosji. Przeprowadzenie krótkiego odcinka gazociągu z Austrii do Polski dawałoby taką możliwość. Ropa naftowa jest również produktem jaki Polska importuje w dominującej części z Rosji. Jest to jednak korzystne dla nas gospodarczo gdyż Rosyjska ropa jest najtańsza. Infrastruktura przesyłowa tego surowca pozwala, aby w razie ewentualnego kryzysu z Rosją zmienić źródło dostaw. Działaniem w zakresie dywersyfikacji dostaw surowców energetycznych jest również ropociąg Odessa-Brody, który ma być przedłużony do Płocka. Kraje basenu Morza Kaspijskiego mają bogate złoża ropy naftowej o lepszych parametrach. Budowa ropociągu jest jak najbardziej opłacalna. Ogółem Polska nie ma jako takich problemów z dostawą ropy. Problem tkwi w wyborze najtańszego dostawcy. Ceny ropy uzależnione są od roponośnych rejonów w których mogą występować konflikty powodujące ich wzrost lub wahania. Źródła muszą być tanie i „stabilne”.

 

Rurociąg Odessa- Brody / Źródło: http://wyborcza.pl/1,75248,2585640.html

Rurociąg Odessa-Brody / Źródło: http://wyborcza.pl/1,75248,2585640.html

 

Polska ma w skali światowej 4% wkład w wydobyciu węgla. Energia elektryczna w kraju pozyskiwana jest głównie w procesie spalanie tego surowca. Daje nam to samowystarczalność ponieważ nie musimy importować energii elektrycznej na taką skalę jak kraje Unii. Jednak patrząc w przyszłość może spotkać się to z sankcjami, gdyż spalanie węgla jak wiadomo wpływa niekorzystnie na środowisko, emisja CO2 jest wysoka. Również import polskiego węgla może przestać cieszyć się popularnością, ze względu na cenę naszego surowca. Wysoka cena spowodowana jest położeniem złóż węgla na znacznych głębokościach. Rozwiązaniem problemu zapotrzebowania na „czystą” energię jest inwestowanie w elektrownie atomowe. Patrząc z perspektywy czasu, zarzucenie budowy elektrowni atomowej w Żarnowcu było dużym błędem. Nasz kraj posiada dogodne warunki do eksploatacji takich elektrowni z pewnego nieznanego wielu Polakom względu. Polska posiada bogate złoża soli, tak bogate, że aktualnie już nie poszukuje się w naszym kraju nowych złóż. Co to ma wspólnego z energetyką jądrową? Otóż wyrobiska pozostałe po eksploatacji złóż soli są według naukowców świetnym miejscem na składowanie odpadów radioaktywnych, pochodzących z elektrowni atomowych. Składowanie w takim miejscu powoduje neutralizację promieniowania. Do zagrożeń sfery ekonomicznej jakie mogą dotyczyć Polski w obecnym czasie można zaliczyć powstawanie i obecność tzw. „szarej strefy” gospodarki oraz wciąż wysokie bezrobocie11. Podsumowując, istotnym czynnikiem wpływającym na gospodarkę- jej rozwój, ekonomię, jest energetyka. Polska powinna iść w kierunku dywersyfikacji źródeł produkcji energii. Węgiel nadal powinien zajmować pierwsze miejsce, jednak poważne kroki powinny być podejmowane w zakresie energetyki jądrowej oraz alternatywnych źródeł pozyskiwania energii.

 

Bezpieczeństwo ekonomiczne w dobie kryzysu

 

XXI wiek stawia przed Polską całkowicie nowy rodzaj zagrożeń związanych z ekonomią. Obecny kryzys ekonomiczny będzie rodził coraz to nowsze konflikty o zróżnicowanym tle. Polska jako członek NATO powinna zdawać sobie sprawę z tego, że czasy współczesne przyniosą nam konflikty o charakterze pozamilitarnym, a co z tego wynika Sojusz będzie musiał walczyć z nowymi nieznanymi sobie dobrze zagrożeniami. Przyczynami tego typu konfliktów mogą być:

§ kwestie dostępu do złóż surowców,

§ walka o rynki zbytu,

§ kwestie dostępu do nowoczesnych technologii,

§ zasobów kapitału,

§ możliwość uzależnienia od kapitałów obcych,

§ korupcja,

§ przestępczość gospodarcza12.

Na konflikty takie należy się odpowiednio przygotować, gdyż mogą one rodzić niekonwencjonalne wojny. Dotychczasowa broń używana w konwencjonalnych konfliktach może okazać się nieadekwatna do zaistniałego problemu. Nastąpić może przewartościowanie. Nie stan armii będzie decydował o sile i przewadze lecz posiadane zasoby naturalne. Przykładem może być Rosja, która jest współczesnym „petrostate”. Zastosowanie przez ten kraj zręcznie umotywowanego dla opinii publicznej szantażu energetycznego czy surowcowego, może wpływać na decyzje polityczne krajów. Do krajów takich zaliczać się będą zwłaszcza kraje tak zwanej bliskiej zagranicy- byłych państw komunistycznych Europy Środkowej, wobec których Rosja chce kontynuować swoją politykę i zachować wpływy13. Krajem takim może być np. Ukraina, która dodatkowo ze względu na swoje położenie i posiadane surowce jest tak zwanym sworzniem geopolitycznym. Dostawy energii, oraz jej wytwarzanie są determinantami rozwoju gospodarczego kraju w tym dynamicznie rozwijającej się polskiej gospodarki.

Kolejnym ważnym przykładem wyzwania dla bezpieczeństwa narodowego Polski w XXI wieku są obce kapitały rodzące manipulacje niektórych banków. Po rozpoczęciu reformy systemu bankowego w 1988 roku, okazało się, że Polska posiada zbyt mało własnego kapitału. Pociągnęło to za sobą konieczność uzyskania kapitału zagranicznych inwestorów co udało się z zachowaniem korzystnej dla Polski dywersyfikacji jego źródeł14. Dzięki takiemu działaniu nasz kraj nie jest uzależniony od obcego kapitału z jednego źródła. W czasie kryzysu coraz częściej można zaobserwować, że banki zamieniły się w instytucje nastawione wyłącznie na zysk, który osiągnąć mogą za pomocą swoich klientów. Zaufanie klientów do banku zostało delikatnie mówiąc, bardzo brzydko wykorzystane. Klienci z Polski byli namawiani do podejmowania decyzji mających przynieść zyski bankom. Mówiąc wprost, była to fałszywa porada, namowa do popełnienia błędu, manipulacja. Przykładem nich będzie sytuacja z 2008 roku kiedy to banki namawiały swoich klientów do przewalutowania kredytów ze złotego, na niżej oprocentowane jeny. Banki przewidziały podrożenie japońskiej waluty co zwiększyło ich zyski z umów z przedsiębiorstwami15. Dużym echem odbił się też spekulacyjny atak na złotówkę co spowodowało jej załamanie.

Walka pieniądzem, rurociągami, surowcami, manipulacjami politycznymi ekonomicznymi to ważny aspekt do wzięcia pod uwagę w kwestii bezpieczeństwa narodowego Polski w XXI wieku. Sądzę, że współczesne konflikty militarne, oraz te w przyszłości będą miały najpierw swoje źródła w szeroko pojmowanej ekonomii. Polska jeśli nie bezpośrednio stanie się celem czy polem właśnie tych działań mających niekonwencjonalny charakter, to pod rozwagę brać musi fakt, że jest członkiem Sojuszu Północnoatlantyckiego. Wynikają z tego dla naszego kraju wyraźne zobowiązania, których należy nieć świadomość.

 

Zagrożenia ekologiczne

 

Pojawiające się zagrożenia w XXI wieku zostały zdominowane przez zagrożenia, które były dotychczas niedostrzegane bądź minimalizowane. Zagrożenia te zaliczane są jako zagrożenia ekologiczne. Występowanie ich nasiliło się w latach 60 kiedy zaczęto przeprowadzać przez niektóre mocarstwa prób z bronią jądrową i atomową. Katastrofa w Czarnobylu w 86 roku uświadomiła społeczeństwu, że występujące zagrożenia ogarnęły nie tylko terytorium państwa ale również poszczególne regiony. Ten typ zagrożeń może wystąpić dla Polski na skutek nieprawidłowych działań w obchodzeniu się ze środowiskiem naturalnym. Zagrożenia te mogą być spowodowane przez czynniki antropomorficzne, lub nieantropomorficzne:

§ Cywilizacyjne: awarie techniczne chemiczne, katastrofy jądrowe, zanieczyszczenia odpadami, zanieczyszczenia ropą naftową oraz inne,

§ Naturalne: powodzie, susze, huragany, trąby powietrzne, długotrwałe mrozy, rozwój szkodników, pożary przestrzenne lasów16.

Jeśli rozpatrywać temat pod kątem zagrożeń wywołanych czynnikiem antropomorficznym, w Polsce może to być np. nieodpowiednia lub nadmierna eksploatacja zasobów naturalnych (nadmierny wyrąb lasów). Biorąc pod uwagę fakt, iż w Polsce zdecydowana większość energii produkowana jest na skutek spalania paliw stałych, to ważnym czynnikiem jest zanieczyszczenie powietrza. Również powodzie nawiedzające ostatnio nasz kraj są poważnymi zagrożeniami ekologicznymi. Polska boryka się z niewystarczającym zabezpieczeniem przed jej skutkami i występowaniem. Liczy się również edukacja społeczeństwa. Często Polacy pozostają obojętni na sytuacje kiedy środowisko naturalne jest niszczone. Uspokajającym niech będzie fakt, że świadomość społeczna z roku na rok wzrasta.

 

Zagrożenia militarne

 

Zagrożenie militarne państwa - splot zdarzeń w stosunkach międzynarodowych, w których z dużym prawdopodobieństwem może nastąpić ograniczenie lub utrata warunków do niezakłóconego bytu i rozwoju państwa, albo naruszenie bądź utrata jego suwerenności i integralności terytorialnej - w wyniku zastosowania wobec niego przemocy zbrojnej (militarnej)17.

Polsce obecnie zagrażać może konflikt niskiej intensywności, tak zwane nowe wojny. Jest to najbardziej prawdopodobne zjawisko o charakterze militarnym. Nie można jednak sugerować się jego nazwą i ignorować jego znaczenia. Zagrożenie militarne ma kluczowe znaczenie dla obronności państwa. Wiąże się ono z użyciem sił zbrojnych przeciwko w tym przypadku Polsce, w celu osiągnięcia określonych korzyści, celów. Polska jest ważnym krajem w strukturze Sojuszu Północnoatlantyckiego ze względu na swoje geograficzne położenie. Wschodnia granica Polski to wschodnia granica NATO. Zagrożeniem militarnym dla Polski są przeprowadzane ostatnio we wrześniu 2009 roku wspólnie przez wojska rosyjskie i białoruskie manewry w Obwodzie Kaliningradzkim pod kryptonimem „Zapad-2009”. Symulują one atak nuklearny na terytorium naszego państwa oraz tłumienie powstania jakie miałaby wznieść mniejszość polska na Białorusi18. Według Bolesława Balcerowicza, manewry wojskowe jako demonstracja siły, to zagrożenie militarne pośrednie, pośrednie wykorzystanie sił zbrojnych19. Jest to działanie mające na celu osiągnięcie celów polityki drogą zastraszania20. Budowa w Polsce elementów tarczy antyrakietowej nie spotkała się z przychylnym spojrzeniem Rosji. Polska znalazła się na celowniku rosyjskich rakiet. W XXI wieku Polska niestety musi liczyć się z zagrożeniami militarnymi.

 

Zagrożenia społeczne, demograficzne

 

W dzisiejszych czasach są dla Polski bardzo palącym problemem. Nasze społeczeństwo starzeje się. Przyrost naturalny maleje. Polacy poszukują lepszych warunków bytu poza granicami własnego kraju. To wszystko kumulując się daje duże zagrożenie na załamanie się systemu emerytalnego, spadek tempa wzrostu rozwoju gospodarczego. Najbardziej niebezpiecznym zjawiskiem jest nie dostrzeganie przez Polaków zagrożeń pozamilitarnych. Tych, które dotyczą nas codziennie bezpośrednio. W kontekście zagrożeń demograficznych, należy zwrócić uwagę na potrzebę ujednolicenia rozwoju naszego kraju. Polska aktualnie stara się o zrównoważenie tego rozwoju, zmniejszeniu różnic w zamożności Polaków21. Dysproporcje w poziomie życia obywateli Polski, mogą niekorzystnie wpłynąć na spójność i integralność naszego społeczeństwa. Masowe i nielegalne migracje również znajdują się w kręgu problematyki bezpieczeństwa narodowego polski w XXI wieku. Problem ubóstwa niezauważany przez wielu Polaków. Spowodowany transformacją ustrojową. Wielu ludzi pozostało bezrobotnymi po likwidacji Państwowych Gospodarstw Rolnych, również pracownicy przedsiębiorstw państwowych ubożeją z powodu niedostatecznej konkurencyjności firm zatrudniających na rynku. Skutkami ubóstwa może być szeroko rozumiane niezadowolenie społeczne. Ubóstwo daje sprzyjające warunki do rozwoju przestępczości, rozpadu rodzin, marginalizację w życiu społecznym osoby ubogiej. Osoby pochodzące z tej sfery często mają pretensje i roszczenia wobec państwa, odczuwają niesprawiedliwość społeczną.

 

Zagrożenia cyberterroryzmem

 

W XXI wieku żadne państwo nie obejdzie się bez sprawnie działającego systemu teleinformatycznego. Jego ochrona jest szalenie istotna w obliczu coraz powszechniejszego zjawiska jaki jest cyberterroryzm czy cyberwojny. Nie ma ustalonej powszechnie używanej definicji tych zjawisk. Specjaliści z Akademii Obrony Narodowej definiują zjawisko cyberterroryzm jako: "politycznie motywowany atak lub groźbę ataku na komputery, sieci, lub systemy informacyjne w celu zniszczenia infrastruktury oraz zastraszenia lub wymuszenia na rządzie i ludziach daleko idących politycznych i społecznych celów"22. Z definicji tej wynika, że ataki te muszą być motywowane politycznie. Według AON pozostałe incydenty o podobnym charakterze to cyberprzestępstwa. Mając za przykład zjawiska jakie miały miejsce w Estonii Polska powinna kłaść nacisk na zapewnienie bezpieczeństwa swoim systemom teleinformatycznym. Mając na usługach dzisiejsze technologie informatyczne, cyberterroryści mogą narazić państwo na milionowe sumy strat spowodowanych ingerencją, blokowaniem systemu teleinformatycznego państwa. Oprócz strat materialnych, niebezpieczeństwa płynące z takich ataków mogą wywoływać różnego rodzaju zagrożenie wewnętrzne i zewnętrzne, spowodowane dezorganizacją systemów teleinformatycznych. Niebezpieczeństwo ataków cybernetycznych potęgują jego cechy charakterystyczne. Działania o tym charakterze są zazwyczaj niezwykle trudne do wykrycia, mogą być one zlecane wykonawcom jak miało to miejsce w Chinach, kiedy armia zatrudniła w tym celu chińskich hakerów23. Atak cybernetyczny zapewnia anonimowość atakującego, jego siła rażenia jest duża, stopień trudności przeprowadzenia ataku niewielki, a koszt również bardzo mały. Niewielkim kosztem Polskie systemy teleinformatyczne- bankowe, urzędów państwowych, transportu,  mogą zostać sparaliżowane. Narysowany tutaj obraz ataków cybernetycznych może przerażać, ale daje to do zrozumienia jak wielce ważnym jest aby w tej sferze dopełnić wszelkiego rodzaju zabezpieczeń. Dawna fantastyka naukowa stała się realnym zagrożeniem. Według dr Ernesta Lichockiego z Akademii Obrony Narodowej w Polsce najbardziej zagrożone są następujące systemy teleinformatyczne i teleinformacyjne:

§ systemy kontroli ruchu lotniczego

§ systemy nadzoru ruchu statków

§ systemy łączności cywilne i wojskowe

§ systemy teleinformatyczne wykorzystujące komercyjne linie transmisyjne

§ systemy powiadamiania służb ratowniczych i reagowania kryzysowego

§ systemy teleinformatyczne stosowane w sektorze bankowości i finansów24.

Wynika z tego, że bardziej zagrożone są systemy cywilne, gdyż wojskowe są lepiej chronione. W celu zapewnienia bezpieczeństwa teleinformatycznego jednostek organizacyjnych RP w strukturach Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego został utworzony Rządowy Zespół Reagowania na Incydenty Komputerowe25. Podsumowując, Polska ma świadomość zagrożenia płynącego z cyberprzestrzeni, czyni kroki w celu zabezpieczenia się przed jego skutkami. Cyberterroryzm i cyberwojny to realne zagrożenie dla bezpieczeństwa narodowego Polski w XXI w.

 

Poprawa stanu infrastruktury

 

Jednym z zagrożeń sfery zagrożeń wewnętrznych jest stan infrastruktury drogowej. Wyzwaniem dla Polski jest jego poprawa, gdyż stan jej bezpośrednio wpływa na bezpieczeństwo poruszających się po niej obywateli. Polska mając na względzie obowiązek poprawy i modernizacji sieci transportowej, musi w tym celu optymalnie wykorzystać środki unijne przeznaczone na ten cel. Mało popularnym wśród przeciętych obywateli jest fakt, iż nasza infrastruktura przesyłu energii jest przestarzała. Linie przesyłu energii elektrycznej w większości napowietrzne są przestarzałe. Jak ważny ma to wpływ na bezpieczeństwo narodowe Polski w dzisiejszych czasach niech świadczą wydarzenia z 8 kwietnia 2008 roku. Awaria sieci przesyłowej wywołana opadami śniegu pozbawiła prądu i sparaliżowała Szczecin oraz okolice w promieniu kilkudziesięciu kilometrów nawet na 3 dni. Zakłady chemiczne w Policach stały się wtedy śmiertelnym zagrożeniem dla regionu. Zbiorniki z amoniakiem wymagające schładzania, przy braku prądu nie mogły spełniać swojej funkcji. Mogło to doprowadzić do ich rozszczelnienia, a w konsekwencji do katastrofy ekologicznej.

 

Terroryzm a terytorium Polski

 

W XXI wieku świat wstrząśnięty atakami z 11 września, coraz bardziej obawia się terroryzmu. Dotyczy to zwłaszcza każdego kraju, który zobligował się do działań przeciwko terroryzmowi zapoczątkowanymi przez USA, a zwanymi zwyczajnie „wojną z terroryzmem”. Szczególne zagrożenie płynie tu z istniejących grup fundamentalistycznych wyznających dominującą religię na świecie- islam. Polska zalicza się do krajów aktywnie wspierających Stany Zjednoczone w walce z terroryzmem. Nasze siły zbrojne znajdują się aktualnie w Afganistanie. Niebezpieczeństwo związane z atakiem terrorystycznym istnieje w świadomości Polaków, jednak czy zdajemy sobie sprawę z tego, że terytorium Polski może być wykorzystane przez terrorystów do innych celów?

Terytorium Rzeczypospolitej Polskiej może być wykorzystane pod kątem zasobów ludzkich, materialnym, działań logistycznych, werbunkowo- szkoleniowych26. Do działań takich można zaliczyć pozyskiwanie broni na terytorium Polski. Źródłem takich zasobów dla terrorystów mogą być magazyny wojskowe, które mogłyby paść ofiarą kradzieży. Nie jest to łatwe działanie dlatego też bardziej prawdopodobne jest, że broń może być pozyskiwana przez kontakt z zorganizowanymi grupami przestępczymi. Pozyskiwanie środków finansowych na terytorium Polski jest również możliwe za pomocą działalności firm będących w rękach terrorystów, lub nawiązywanie współpracy z Polskimi przedsiębiorcami, którzy nie wiedzą z kim tak naprawdę współpracują. Może to być realizowane w sposób legalny lub też nie. Dochodzić może do aktów korupcji urzędników państwowych.

Szkolenie i werbunek terrorystów to również realny aspekt ich działalności na terytorium Polski. Werbunek może być prowadzony wśród Polaków, lub obcokrajowców w zamian za korzyści finansowe lub z pobudek ideologicznych27. Kolejną sprawą, na którą zwracam uwagę to działalność przemytnicza. Polska znajdując się w strefie Schengen ma otwarte granice. Bez kontroli. Jakże ułatwia to tranzyt ludzi czy materiałów potrzebnych do działań terrorystycznych.

Wszystkie te działania mogą być negatywnie odebrane na arenie międzynarodowej. Jakie spojrzenie na nasz kraj ma państwo, które dowiaduje się że na naszym terytorium prowadzone są działania terrorystyczne o takim charakterze. Nasze władze mogą zostać oskarżone o wspieranie działań terrorystycznych, a to w efekcie może doprowadzić do kryzysu politycznego28.

 

Zakończenie

 

Przedstawiony przeze mnie przekrój przez współczesne zagrożenia dla bezpieczeństwa narodowego Polski dają wgląd na to czemu w XXI wieku musi stawić czoło nasz kraj. Są to zagrożenia już znane naszemu państwu z historii. Bardzo ważne jest aby nasz potencjał obronny i świadomość społeczna ciągle wzrastała. Polska nie może polegać jedynie na korzyściach płynących z uczestnictwa w sojuszach międzynarodowych, choć mentalność naszego narodu kształtowana przez lata skłania się ku takiemu zachowaniu. Polska w XXI wieku powinna dynamicznie rozwijać i profesjonalizować swoje siły zbrojne. Takie działania są już podejmowane, nasza armia modernizuje się tak jak pozwalają na to środki finansowe. Najlepszym przykładem takiego działania są Siły Powietrzne Rzeczypospolitej Polskiej. Poszukuje się aktualnie nowego typu samolotów na potrzeby szkolenia pilotów Wyższej Szkoły Oficerskiej Sił Powietrznych. Zakup wielozadaniowych myśliwców F- 16, planowanie wycofanie samolotów myśliwsko- bombowych Su- 22. Wojsko polskie jest teraz zawodowe, zniesiono obowiązek powszechnej służby wojskowej.

W pracy zawarłem czynniki wpływające na poziom bezpieczeństwa narodowego znane przeciętnemu obywatelowi, jak i te które szczególnie jako wyzwanie stawia nam XXI wiek. Chciałby podkreślić zwłaszcza te które są niekonwencjonalne i dotąd nieznane jak cyberterroryzm, cyberwojny, działania terrorystyczne, czy szczególne formy zagrożeń ekonomicznych. Świadomość społeczna pod tym względem powinna wzrastać. Państwo musi radzić sobie z tymi zagrożeniami, odpowiadać na nie zdecydowanymi działaniami. Nie tylko militarne zagrożenia są tymi na które należy kłaść szczególny nacisk. Zagrożenia ekologiczne to coraz częściej nękające nas powodzie, huragany, silne mrozy. Polska mając świadomość zmieniającego się klimatu musi czynić odpowiednie kroki, aby zapobiegać powstaniu, lub zmniejszać rozmiary powstałych w tym wypadku szkodom jeśli nie można ich uniknąć. Dużo uwagi poświęciłem w pracy zagrożeniom ekonomicznym, kwestiom surowcowym. Sądzę, że jest to kluczowy w dzisiejszych czasach i dla naszej gospodarki temat do rozważań i zakres działań do podjęcia.

Zapewnienie bezpieczeństwa narodowego Polsce to zadanie trudne. W obliczu nowych zagrożeń pojawia się konieczność sprostania im. Problematyka bezpieczeństwa narodowego staje się coraz bardziej popularna. Zauważyć to można na przykładzie uczelni wyższych w naszym kraju. Coraz więcej powstaje kierunków studiów o charakterze bezpieczeństwa narodowego, bezpieczeństwa wewnętrznego. Fakt ten cieszy tym bardziej, że kierunki te spotkały się z wielką popularnością i zainteresowaniem studentów. Ten optymistyczny akcent zakańcza moją pracę, żywię nadzieję na dalszą edukację i popularyzację problematyki bezpieczeństwa narodowego w XXI wieku.

 

Przypisy

 

[1] B. Balcerowicz (red.): Słownik terminów z zakresu bezpieczeństwa narodowego, Warszawa 2002, s. 12.
[2] Ibidem, s. 14.
[3] Jakubczak R., Flis J: Bezpieczeństwo narodowe Polski w XXI wieku, Warszawa 2006, s. 17.
[4] E. Wierzbicka (red.): Przewodnik Po Świecie Ilustrowana encyklopedia geograficzna, Warszawa 1998, s. 534.
[5] Jakubczak R., Flis J: Bezpieczeństwo narodowe Polski w XXI wieku… , s. 60.
[6] Ibidem, s.60.
[7] E. Wierzbicka (red.): Przewodnik Po Świecie Ilustrowana encyklopedia geograficzna… , s. 537.
[8] Jakubczak R., Flis J: Bezpieczeństwo narodowe Polski w XXI wieku… , s. 63.
[9] Ibidem, s. 98.
[10] Ibidem, s. 112.
[11] Jakubczak R., Flis J: Bezpieczeństwo narodowe Polski w XXI wieku… , s. 112.
[12] A. Małkiewicz: Bezpieczeństwo ekonomiczne Polski w dobie kryzysu [w:] Problemy bezpieczeństwa Polski w XXI w, red. W. Hładkiewicz, M. Szczerbiński, Zielona Góra- Gorzów Wielkopolski 2009, s. 283.
[13] A. Antoszewski, R. Herbut (red.):  Leksykon politologii, Wrocław 1999, s. 53.
[14] A. Małkiewicz: Bezpieczeństwo ekonomiczne Polski w dobie kryzysu…, s. 284.
[15] Ibidem, s. 286.
[16] http://adamkorcz.dl.interia.pl/ekolog.pdf
[17] Słownik terminów z zakresu bezpieczeństwa narodowego, red. B. Balcerowicz... , s. 152.
[18] http://www.stosunkimiedzynarodowe.info/artykul,535,Polska_roztrzesiona_rosyjskimi_manewrami
[19] B. Balcerowicz: Obronność państwa średniego, Warszawa 1997, s. 74.
[20] Ibidem, s. 75.
[21] Strategia bezpieczeństwa narodowego Rzeczypospolitej Polskiej, Warszawa 2007, s. 8.
[22]http://www.stosunkimiedzynarodowe.info/artykul,393,Zagrozenie_cyberterroryzmem_a_polska_strategia_obrony_przed_tym_zjawiskiem
[23] Ibidem
[24] E.Lichocki, Cyberterrorystyczne  zagrożenie dla bezpieczeństwa teleinformatycznego państwa polskiego, Akademia Obrony Narodowej, b.m.r., s. 6.
[25] Ibidem, s. 7.
[26] http://www.antyterroryzm.republika.pl/teryt_pl.pdf
[27] Ibidem
[28] Ibidem

 

Bibliografia

 

Publikacje książkowe:

- A. Antoszewski, R. Herbut (red.):  Leksykon politologii, Wrocław 1999.
- B. Balcerowicz (red.): Słownik terminów z zakresu bezpieczeństwa narodowego, Warszawa 2002.
- B. Balcerowicz: Obronność państwa średniego, Warszawa 1997.
- W. Hładkiewicz, M. Szczerbiński (red.): Problemy bezpieczeństwa Polski w XXI w, Zielona Góra- Gorzów Wielkopolski 2009.
- R. Jakubczak, J.Flis: Bezpieczeństwo narodowe Polski w XXI wieku, Warszawa 2006.
- E. Lichocki, Cyberterrorystyczne  zagrożenie dla bezpieczeństwa teleinformatycznego państwa polskiego, Akademia Obrony Narodowej, b.m.r.
- E. Wierzbicka (red.): Przewodnik Po Świecie Ilustrowana encyklopedia geograficzna, Warszawa 1998.
- Strategia bezpieczeństwa narodowego Rzeczypospolitej Polskiej, Warszawa 2007.

 

Strony internetowe:

- http://wyborcza.pl/1,75248,2585640.html
- http://www.mojeopinie.pl/img/zoom0/nabucco.jpg
- http://adamkorcz.dl.interia.pl/ekolog.pdf
- http://www.stosunkimiedzynarodowe.info/artykul,535,Polska_roztrzesiona_rosyjskimi_manewrami
- http://www.antyterroryzm.republika.pl/teryt_pl.pdf

 

Autor: Wojciech Jędrych

 

Inne wpisy tego autora

Joomla SEO by AceSEF
Rodzaje i źródła współczesnych zagrożeń bezpieczeństwa narodowego
wtorek, 11 września 2012
Potrzeba bezpieczeństwa jest obecna od początku istnienia życia na naszej planecie i jest ważnym elementem ewolucji gatunkowej. Człowiek jako jedyna istota na naszej planecie obdarzona wolną wolą i umiejętnością modyfikowania środowiska dla swoich potrzeb od zarania dziejów zmaga się z...
Więcej…
Afgańska misja w oczach uczestnika PKW Afganistan
niedziela, 24 października 2010
Polski Kontyngent Wojskowy stacjonuje w Afganistanie od 2007 roku. PKW Afganistan działa w ramach sił pokojowych NATO - ISAF. 16 lutego 2009 r. został przeprowadzony wywiad, z uczestnikiem jednej z misji, ze st. szer. M. K. Starszy szeregowy M.K. służy, już od 4 lat, w 18. Batalionie...
Więcej…
T-80UD sił zbrojnych Pakistanu
piątek, 21 grudnia 2012
Krótki zarys historii czołgów T-80UD znajdujących się na uzbrojeniu sił zbrojnych Pakistanu, a zarazem jednego z najlepszych wozów tego typu zaprojektowanych w byłym ZSRR. Czołg ten jest powodem, dla którego Indie znacznie przyśpieszyły modernizację własnych wojsk pancerno...
Więcej…
Samuel E. Morison - Przełamanie bariery Bismarcka
piątek, 02 grudnia 2011
Polski rynek książki historycznej jest pełen pozycji opisujących zmagania wojenne w Europie, Afryce, jak i też większości regionów Pacyfiku w latach 1939-1945. Odwiedzając jakąkolwiek księgarnie internetową można znaleźć wiele książek opisujących japoński atak na Pearl Harbour,...
Więcej…

Instytut Wydawniczy Erica Rebis Almapress War Book Inne Spacery Cenega

 

SmartAge.pl - Portal ludzi ciekawych Świata

Facebook RSS

All rights reserved by Militis.pl 2008-2012