CASA C-295

 Autor: Michał "Windmaker" Banach niedziela, 24 października 2010 10:28

Samolot CASA-295 jest samolotem transportowym produkowanym przez hiszpański koncern Construcciones Aeronáuticas SA. Jedenaście samolotów typu CASA-295M służy również w Wojsku Polskim.

Historia

Samolot CASA C-295 jest następcą CN-235, który powstał w latach osiemdziesiątych XX wieku. Pierwsze prace nad C-295 rozpoczęto w listopadzie 1996 roku. Nowa maszyna miała zapełnić lukę między CM-235 a używanym w siłach powietrznych wielu państw NATO C-130. Samolot nazwany wówczas EC-295 odbył swój pierwszy lot 28 listopada 1997 roku. Prototyp został zbudowany poprzez przerobienie seryjnego CN-235. W czasie prób samolot wylatał 800 godzin w 379 lotach. Główną różnicą w stosunku do poprzednika jest zwiększenie długości kadłuba o 3 metry w dwóch równych sekcjach umieszczonych przed i za płatem.. Pierwsze informacje o maszynie zaprezentowano na salonie lotniczym Le Bourget w Paryżu w 1997 roku. Certyfikaty hiszpański, francuski i amerykański zostały przyznane C-295 przez  FAA 17 grudnia 1999. Seryjna produkcja maszyny ruszyła w roku 2000 w zakładach CASA w Sewilli  i w zakładach ENAER w Chile. Lotnictwo wojskowe Hiszpanii rozpoczęło poszukiwania nowej maszyny transportowej w 1998 roku. W 2001 roku na salonie lotniczym Le Bourget w Paryżu zaprezentowano po raz pierwszy C-295 w standardzie zgodnym z specyfikacją sił powietrznych Hiszpanii.

W 2001 roku Polska rozpisała międzynarodowy przetarg na samolot transportowy, który miał zastąpić AN-26 używane w 3. eskadrze lotnictwa transportowego z Krakowa. Głównym zadaniem nowej maszyny miało być odbywanie lotów między krajem, a bazami, w których służą polscy żołnierze na misjach zagranicznych. Do konkursu stanęły trzy maszyny: hiszpańska CASA z C-295M, ukraiński Antonow An-32 i włosko-amerykański C-27J Spartan. Maszyny Ukraińska i Amerykańska nie spełniały wymagań przetargu, dlatego został on unieważniony i przystąpiono do negocjacji z hiszpańską EADS. 28 sierpnia 2001 została podpisana umowa o wartości 211 mln $ na zakup 8 maszyn z opcją na 4 kolejne. W wyniku przetargu EADS przejęło PZL Okęcie w Warszawie i tu przeniosła produkcję części elementów struktury samolotu.

Pierwsza maszyna przybyła do Polski 15 sierpnia 2003 roku. W 2006 roku zaszła potrzeba wykorzystania opcji na dwie kolejne maszyny w związku z coraz większym zaangażowaniem się Polski w misjach zagranicznych. Ostatnie maszyny przybyły do Krakowa (gdzie stacjonuje macierzysta jednostka C-295) w 2007 roku. Polska podpisała 30 października 2007 roku, aneks z Hiszpanią na dostawę kolejnych dwóch maszyn i tym samym wykorzystanie całej opcji zakupu związanej z przetargiem. W planach jest jeszcze dokupienie 4 kolejnych maszyn, jednakże wymagać to będzie rozpisania nowego przetargu. Maszyny używane przez polskie siły powietrzne pomalowane są na jednolity błękitny kolor i maja numery boczne od 011 do 020.

Konstrukcja

CASA C-295 jest dwusilnikowym górnopłatem o pojedynczym usterzeniu konstrukcji kompozytowo-metalowej. Załogę samolotu stanowią dwie osoby, ewentualnie dodatkowo może znajdować się na pokładzie dodatkowy członek załogi w zależności od rodzaju ładunku, tzw. technik ładunku. Kadłub maszyny w porównaniu do poprzednika - C-235; jest dłuższy o 3 metry co uzyskano poprzez przedłużenie kadłuba w dwóch równych sekcjach umieszczonych przed i za płatem.

Kadłub maszyny ma konstrukcje metalową, półskorupową o przekroju owalnym ze spłaszczonym zakończeniem rampy ładunkowej. Kabina jest całkowicie ciśnieniowana. Kabina pilotów znajduje się z przodu, za nia umieszczony jest przedział ładunkowy długi na 12,7 m, szeroki na 2,7 m i wysoki na 1,9 m. Skrzydła C-295M mają konstrukcję trzyczęściową, metalową i dwudźwigarową. Centropłat ma  obrys prostokątny, a  części zewnętrzne trapezowy. Profil płata NACA 65-218, o wznosie części zewnętrznych 3 stopnie. Klapy zajmują 58% rozpiętości skrzydeł.

Samolot wyposażony jest również w instalację przeciwoblodzeniową a pod skrzydłami znajduje się miejsce na instalację 6 węzłów podskrzydłowych. Podwozie chowane, główne jednokołowe ułożone tandemowo i przednie bliźniacze; z ogumieniem niskociśnieniowym wyposażone w hamulce hydrauliczne i amortyzację olejowo-gazową.

Sterowanie jest zdwojone, linkowe ze wspomaganiem hydraulicznym. Klapy wychylane hydrauliczne a klapki wyważające elektromechanicznie.

Napęd C-295 stanowią dwa silniki turbinowe Pratt & Whitney of Canada PW127G o mocy normalnej 1927 kW i maksymalnej 2177 kW. Sześciołopatkowe śmigła Hamilton Sundstrand z zmiennym skokiem. Zapas paliwa zgromadzony jest w czterech zbiornikach paliwa znajdujących się w skrzydłach, istnieje również możliwość montażu instalacji do tankowania w locie.

Dodatkowo maszyna wyposażona jest w zintegrowany system AN/ALR-300 firmy Indra, w skład którego wchodzi odbiornik ostrzegający przed opromieniowaniem radiolokacyjnym. W celu zmylenia pocisków na pokładzie zainstalowanych jest osiem wyrzutni dipoli i flar ALE-47. Opcjonalnie można także zainstalować opancerzenie kabiny pilotów, chroniące przed ostrzałem z broni małokalibrowej i odłamkami.

Kabina transportowa może być skomponowana w różne sposoby. W przedziale transportowym istnieje możliwość transportu ładunku na pięciu standardowych natowskich paletach  oraz składane siedzenia przy burtach kabiny. W wariancie pasażerskim zamontowane może być do 30 wygodnych foteli. Wersja medyczna pozwala na przewiezienie na noszach 24 osób. Maksymalny ciężar ładunku może wynosić około 9500 kg.

Katastrofa

Około godziny 19:00 23 stycznia 2008 roku samolot CASA C-295M o numerze bocznym 019 z 13 eskadry lotnictwa transportowego rozbił się kilkaset metrów od lotniska w Mirosławcu. W katastrofie zginęła cała załoga i wszyscy pasażerowie. Była to największa katastrofa lotnicza w historii polskiego samolotu transportowego.

Na pokładzie znajdowali się oficerowie wojsk lotniczych, którzy wracali z Konferencji Bezpieczeństwa Lotów Lotnictwa Sił Zbrojnych RP, która odbywała się w Warszawie.

Na pokładzie zginęli:

Pasażerowie:

* Gen. Brygady Andrzej Andrzejewski, dowódca I Brygady Lotnictwa Taktycznego w Świdwinie

* Podpułkownik Zdzisław Cieślik, szef szkolenia I Brygady Lotnictwa Taktycznego w Świdwinie

* Major Robert Maj z sekcji szkolenia lotniczego I Brygady Lotnictwa Taktycznego w Świdwinie

* Major Mirosław Wilczyński, szef sekcji techniki lotniczej I Brygady Lotnictwa Taktycznego w Świdwinie

* Pułkownik Jerzy Piłat, dowódca 12 Bazy Lotniczej w Mirosławcu

* Podpułkownik Dariusz Pawlak, szef sekcji techniki lotniczej 12 Bazy Lotniczej w Mirosławcu

* Major Grzegorz Jułga, zastępca dowódcy 8 Eskadry Lotnictwa Taktycznego w Mirosławcu

* Kapitan Paweł Zdunek, dowódca klucza lotniczego 8 Eskadry Lotnictwa Taktycznego w Mirosławcu

* Kapitan Karol Szmigiel, dowódca klucza technicznego 8 Eskadry Lotnictwa Taktycznego w Mirosławcu

* Pułkownik Dariusz Maciąg, dowódca 21 Bazy Lotniczej w Świdwinie

* Major Piotr Firlinger, szef sekcji techniki lotniczej 21 Bazy Lotniczej w Świdwinie

* Podpułkownik Zbigniew Książek, zastępca dowódcy 22 Bazy Lotniczej w Malborku

* Podpułkownik Wojciech Maniewski, dowódca 40 Eskadry Lotnictwa Taktycznego w Świdwinie

* Kapitan Leszek Ziemski, instruktor bezpieczeństwa lotów 40 Eskadry Lotnictwa Taktycznego w Świdwinie

* Kapitan Grzegorz Stepaniuk, szef techniki lotniczej 40 Eskadry Lotnictwa Taktycznego w Świdwinie

* Major Krzysztof Smołucha z Dowództwa Sił Powietrznych

Załoga:

* Major Jarosław Haładus, szef techniki lotniczej z 13 Eskadry Lotnictwa Transportowego

* Porucznik Robert Kuźma, starszy instruktor z 13 Eskadry Lotnictwa Transportowego

* Porucznik Michał Smyczyński, starszy pilot z 13 Eskadry Lotnictwa Transportowego

* Sierżant Janusz Adamczyk, technik pokładowy z 13 Eskadry Lotnictwa Transportowego

Dane taktyczno-techniczne

- Napęd: 2 silniki Pratt & Whitney Canada PW127G

- Moc silników: od 1927 kW do 2177 kW

- Rozpiętość: 25,81 m

- Długość: 24,50 m

- Wysokość: 8,60 m

- Masa startowa: 21000 kg (normalna); 23200 kg (maksymalna)

- Zapas paliwa: 7650 l

- Prędkość przelotowa: 480 km/h

- Zasięg: 5630 km (maksymalny); 2198 km (z ładunkiem 8000 kg)

- Pułap - 9145 m

- Rozbieg: 844 m

- Dobieg: 680 m

- Masa ładunku - 9500 kg

Bibliografia

1. www.militarium.net

2. www.plastikowe.pl

3. www.samoloty.pl

4. www.altair.com.pl

5. www.emetro.pl

6. www.sp.mil.pl

7. www.wiadomosci.gazeta.pl

8. www.wikipedia.pl

Autor: Michał Banach - 'Windmaker'