Leopard 1

 Autor: Oskar Łukasiewicz niedziela, 24 października 2010 10:07

Leopard 1 był niegdyś podstawowym czołgiem niemieckich wojsk pancernych, obecnie zastąpiony został przez wozy Leopard 2. Opracowany przez zespół Porsche, Jung, Luther, MaK, Rheinmetall, Wegman w 1960 roku. W lipcu 1963 roku jako głównego wykonawcę Leopardów 1 wybrano monachijską firmę Krauss Maffei. Natomiast produkcję wersji specjalnych (np. czołgu saperskiego, mostu czołgowego, WZT) wybrano MaK z Kilonii.

Pierwsze wyprodukowane czołgi przekazano armii RNF we wrześniu 1965 roku. Z czasem ów czołg został zakupiony przez 10 innych armii. Produkcję Leoparda 1 zakończono w 1979 roku, lecz w wyniku zamówienia Grecji i Turcji postanowiono w 1981 roku wznowić produkcję. 

Czołg jest zaprojektowany w najpowszechniejszym niegdyś układzie konstrukcyjnym: przedział kierowania znajduje się przodu z pojazdu, bojowy w środkowej części pojazdu a napędowy z tyłu. 

Uzbrojenie podstawowe stanowi 105 mm armata L7A3(licencja brytyjskiej firmy Royal Ordynance Factory) o bruzdowanym przewodzie lufy. Jest ona stabilizowana w dwóch płaszczyznach za pomocą układów elektro-hydraulicznych. Uzbrojenie dodatkowe stanowią dwa karabiny maszynowe M3 kalibru 7,62 mm. Jeden został sprzężony z armata drugi natomiast na wieży, pełni rolę km przeciwlotniczego. Poza tym na więzy znajduje się 8 wyrzutni granatów dymnych w układzie 2 x 4. Jako pocisk armatni stosuje się podstawą amunicję NATO, jednostka ognia liczy 60 szt. 57 sztuk amunicji znajduje się w kadłubie, a 3 szt. w wierzy do natychmiastowego użycia. Na czołgach montowano zgodnie z życzeniem odbiorcy różne SKO: Zeiss EMES 12A1, EMES 12A4, EMES 17/18 lub belgijski SABCA. Oraz SON: PZB 2000 złożony z kamery TV, monitora i pulpitu. 

Silnik MB838 Ca M500(niemieckiej firmy MTU) o pojemności 37,4 dm3 osiąga moc 610 kW przy 220 obr/min. Jest to jednostka 10 cylindrowa o zapłonie samoczynnym, w układzie V 90, z turbodoładowaniem, chłodzona cieczą.

Hydromechaniczny układ napędowy 4HP 250 (firmy Zahnradfabrik Friedrichshafen AG) wykonano w postaci zintegrowanego bloku. Zawiera on m.in. przekładnię hydrokinetyczną ze sprzęgłem blokującym, planetarną skrzynie biegów. Wymiana całego bloku zajmuje ok. 20 min. Zawieszenie zawiera 14 wałków skrętnych wraz z wahaczami oraz 10 amortyzatorów hydraulicznych.

Kadłub wykonano ze spawanych płyt pancernych o zróżnicowanej grubości oraz geometrii. Wieża jest starannie ukształtowanym odlewem stalowym. Czołg pokryto farba rozpraszając promieniowanie podczerwone oraz zastosowano system ochrony przed skutkami użycia broni jądrowej oraz chemicznej. Dodatkowo montowano system przeciwpożarowy. 

W ciągu czternastu lat produkcji Leopard 1 był stale modyfikowany. Jego kolejne wersje oznaczono m.in. Leopard 1 A1A1, A2, A3, A4, różniły się przede wszystkim opancerzeniem SKO i wyposażeniem dodatkowym. Najpoważniejszej zmiany dokonano w wersji A3, która charakteryzowała się wszystkimi udoskonaleniami wersji A1A1 (opancerzenie grodziowe, termiczna osłona lufy, system stabilizacji armaty, nowe gąsienice oraz zmodyfikowany właz w wierzy)i Leoparda 1 A2 (zmodyfikowany układ wydechowy, udoskonalony układ ochrony przez skautki użycia broni masowego rażenia, nowa konstrukcja wieży. 
Oprócz w/w typów czołu Leopard 1 różne wersje dla odbiorców zagranicznych różnią się np. SKO, systemami stabilizacji armaty etc. 

Parametry czołu Leopard 1:
- Długość: 9,54 m;
- Szerokość: 7,09 m;
- Max. wysokość: 2,62 m;
- Masa bojowa: 40 – 42 t;
- Kg/cm2: 0,68
- Zasięg na drodze: 600 km;
- V droga/teren: 60/45 km/h

Bibliografia:
1. Witkowski I., Czołgi świata, Warszawa 1992,
2. Użycki D., i  Begier T., Czołg Leopard 1 cz.I, NTW 6, 7 i 10/1997,
3. Jerchel M., Sarson P., Leopard 1 main battle tank 1965-95, Osprey 1995,

Autor: Oskar Łukasiewicz