Wybrane konflikty polityczne, etniczne i militarne po 1989 r.

 Autor: Artur Pietrzak sobota, 05 listopada 2011 00:00

Po upadku komunizmu w 1989 r. nie spadło zagrożenie wybuchu wojen. Przez ponad 20 lat na całym świecie wybuchały konflikty lokalne o podłożu etnicznym, ale także i politycznym. Niekiedy starcia te przeradzały sie w duże operacje militarne i pochłaniały ogromne ilości ofiar wśród żołnierzy i ludności cywilnej.

Konflikty między państwami, czy to na tle etnicznym jak zarówno i politycznym występują już od bardzo dawna. Pierwsze konflikty miały na celu przede wszystkim podboje jak największego obszaru, natomiast współcześnie mamy do czynienia z konfliktami o różnego rodzaju podłożu. Częstym problemem, z którego powodu wynikają konflikty jest stan gospodarki kraju, z którym do czynienia mają głównie biedne państwa.

Najczęściej spotykanymi ówcześnie konfliktami są to konflikty na tle etnicznym, występują one w wielu państwach, a największe ich skupisko jest w Europie jak i na Bliskim Wschodzie. Najbardziej rozpoznawalnym sposobem walki wykorzystywanym przez grupy etniczne są zamachy terrorystyczne. Jest to zjawisko mające przede wszystkim wymusić na państwie ustępstwa, które pomogą zrealizować obrany wcześniej cel.

Konflikty polityczne po roku 1989 to w dużej mierze konflikty byłych państw ZSRR, w których to Rosja zamierzała dalej utrzymywać władzę. Głównym powodem powstawania tych konfliktów jest odmienne bądź sprzeczne spostrzeganie wartości będących dobrem dla państwa. Konflikty te często są sporami wewnątrz krajowymi np. między dwoma przeciwnikami politycznymi, którzy dążą do władzy. Konflikty te przybierają różne formy od propagandy po agresję słowną i fizyczną. Mogą one doprowadzić do modernizacji systemu politycznego, regresji a nawet rewolucji.

Ostatnim rodzajem konfliktów jakie przedstawię będą konflikty militarne. Występują one między państwami o różnych światopoglądach. Przyczyny wybuchu takiego konfliktu mogą być różne, często są to spory terytorialne czy materialne. Spory te są rozwiązywane przy użyciu wojska , które okupują dany teren co jest jednym z głównych celów takiego rodzaju konfliktu.

W swojej pracy postaram się przybliżyć problem współczesnych konfliktów, które wywierają wpływ nie tylko na państwa zaangażowane w te konflikty, ale również na państwa dążące do zapobiegania tych konfliktów jak i organizacje stworzone ku temu celu.

Konflikty polityczne

Ukraina

Państwo to odzyskało niepodległość po rozpadzie ZSRR w 1991 roku. Konflikt, który miał miejsce w tym państwie zaczął się w trakcie wyborów prezydenckich w 2004 roku. Zmierzyli się w nich Wiktor Janukowycz z Partii Regionów, oraz Wiktorem Juszczenko z „Naszej Ukrainy”. Sondaże przedwyborcze, oraz te w trakcie trwania wyborów ukazywały nam przewagę kandydata Juszczenko, jednak pierwsza tura wyborów nie wyłoniła zwycięscy, więc pod koniec listopada doszło do drugiej tury wyborów, które według Centralnej Komisji Wyborczej wygrał Wiktor Janukowycz. Był on popierany przez Rosjan. Jako jeden z pierwszych, prezydent Rosji pogratulował zwycięstwa w walce o fotel prezydencki Janukowyczowi.

Jednak szybko okazało się, że wybory te zostały sfałszowane, a przegrany Wiktor Juszczenko zaczął apelować do narodu Ukraińskiego o masowe wystąpienia oraz poprosił inne kraje, aby go w tej trudnej sytuacji politycznej wspierały, między innymi Polskę. Zareagowały również organizacje międzynarodowe – NATO. Rozpoczęły się manifestacje na ulicach Kijowa, domagano się przede wszystkim powtórzenia wyborów prezydenckich.

Dzięki współpracy organizacji międzynarodowych, które to prowadziły rozmowy mediacyjne, udało się doprowadzić do stanu takiego, że nawet Rosja chciała powtórki wyborów prezydenckich. Postawiono zarzuty w stosunku do Janukowycza o sfałszowanie wyborów, i już na początku grudnia sąd postanowił o przeprowadzenie drugiej tury wyborów. Przeważyło to o szali zwycięstwa „Pomarańczowej rewolucji”. Po tym czasie próbowano jeszcze nawiązać próbę współpracy z Wiktorem Janukowyczem, jednak nie przynosiło to większych efektów. Pod koniec grudnia 2004 roku została przeprowadzona ponownie druga tura wyborów prezydenckich, w której tym razem zwyciężył Wiktor Juszczenko.

W trakcie „pomarańczowej rewolucji” okazało się również, że kontrkandydat Janukowycza został otruty, z tego powodu Juszczenko musiał bardzo długi czas się leczyć w klinikach w kraju i za granicą. O otrucie oskarżano rywala, ale nie udało się tego w żaden sposób udowodnić. W trakcie swojej kadencji Juszczenko spotykał się z wieloma trudnościami między innymi kryzysem gospodarczym, co za tym idzie wzrostem bezrobocia na Ukrainie. Poparcie dla Juszczenki, już w trakcie prezydentury zaczęło spadać.

Pomarańczowa rewolucja w Kijowie / Źródło: Wikipedia

Liban

Na terenie tego państwa działa jedna z najbardziej niebezpiecznych partii politycznych świata, a jej nazwa to Hesbollah, czyli partia Boga. Wykorzystuje ona metody terrorystyczne – zamachy bombowe, uprowadzenia. Swe początki miała już na początku lat 90. XX wieku. Jej głównymi założeniami jest walka z państwami zachodnimi. W strukturę partii tej wchodzą różnego rodzaju oddziały jak na przykład wojsko, wyposażeni są w nowoczesny sprzęt stwarzający ogromne zagrożenie dla ludności Libańskiej.

Od początku istnienia organizacji prowadzone są zamachy ze strony Hesbollahu, natomiast ze strony przeciwników partii prowadzone są aresztowania terrorystów. Do zaostrzenia się konfliktu w Libanie doszło w 2006 roku po uprowadzeniu Izraelskich żołnierzy. Do akcji wkroczyły ponownie wojska Izraelskie, które to do 2000 roku prowadziły działania wojenne na terenie Libanu głównie z oddziałami Hesbollahu. Dopiero interwencja ONZ przyniosła efekt i działania wojenne zostały przerwane. Skutkiem ponownej interwencji Izraelskiej były duże szkody materialne w państwie Libańskim.

Obecnie polityka antyterrorystyczna Libanu zaostrzyła się, za wszelką cenę dąży się do utrzymania porządku w kraju, a przede wszystkim priorytetem jest rozbrojenie Hesbollahu.

Etiopia i Erytrea

Dwa państwa leżące obok siebie we wschodniej części Afryki od 1993 roku współpracowały ze sobą w dziedzinach gospodarczych, obronnych, jak i edukacyjnych. Oba te kraje cieszyły się uznaniem w krajach Afryki za wzajemne stosunki, które mogły być przykładem dla innych.

Pierwszy przejaw konfliktu uwidocznił się w 1996 roku, kiedy to Erytrea zaczęła oskarżać Etiopię o nie przestrzeganie umów gospodarczych. Erytrea wprowadziła na rynek nową walutę, co Etiopczycy odebrali jako gest nieprzyjaźni i postanowili o przyjęciu również innej waluty, oraz nie akceptowaniu waluty Erytrei u siebie w kraju. Konsekwencją tego były  duże straty po obu stronach. Rząd Erytrei zmuszony był do wprowadzenia większych podatków. Relacje między tymi dwoma krajami pogorszyły się w znacznym stopniu.

W roku 1997 Erytrea zaczęła zgłaszać pretensje o tereny należące do Etiopii. W tym też roku zdarzały się już pojedyncze starcia na granicy obu państw. Rok później konflikt jeszcze bardziej przybrał na sile. Erytrejskie wojska zaczęły zajmować tereny przygraniczne, coraz częściej widoczna była wymiana ognia. Odpowiedzią na to było zerwanie wszelkich stosunków obu państw. Rząd Erytrei twierdził, że nie napadają oni na Etiopię, tylko bronią rzekomo swoich terenów, za które to uważali przygraniczne tereny Etiopskie.

Rozpoczęto rozmowy pokojowe, jednak nie przyniosły one żadnego efektu. Wręcz przeciwnie rozpoczęły się teraz masowe ataki i wzajemne bombardowania miast. Trwało tak aż do momentu zaangażowania się w konflikt OJA (Organizacja Jedności Afryki), próbowali oni zażegnać konflikt stosując mediacje. Etiopska strona od samego początku chciała pokoju, ale to nie leżało w interesie Erytrei, która nie godziła się na żadne pakty pokojowe.

Na początku 1999 roku, nie mająca swojego finału sytuacja zmusiła Etiopię do ataku. Odbili oni swoje tereny oraz ruszyli w stronę Erytrei. Teraz sytuacja wyglądała zupełnie inaczej. To wojska Etiopii okupowali Erytreę, która to teraz chciała pokoju, jednak agresorzy nie koniecznie byli za wycofaniem się. Dopiero interwencja OJA doprowadziła do zawieszenia broni i wycofania się z terenów okupowanych. Ponad pół roku później Etiopia znów zaatakowała Erytreę odnosząc łatwe zwycięstwo po czym wojska Etiopskie wycofały się do swego kraju. Miało to na celu ostateczne osłabienie przeciwnika, aby ten w przyszłości nie podejmował działań takich jak dwa lata wcześniej.

Skutkiem konfliktu były przesiedlenia ludności obcego pochodzenie z obu krajów. Również koszty wojny były ogromne, przez to wielu mieszkańców obu krajów cierpiało głód. Podczas walk łącznie zginęło lub wzięto do niewoli około 100 tysięcy ludzi. Na granicy obu państw pojawiły się siły pokojowe ONZ, a 12 grudnia 2000 roku podpisano traktat pokojowy.

Mimo stacjonowania sił pokojowych dochodziło tam do incydentów zbrojnych, szczególnie na terenach przyznanych Erytrei na mocy traktatu pokojowego. W 2005 roku ponownie doszło do okupacji wojsk Etiopskich na terenach spornych. Wojska po niedługim czasie zostały wycofane, jednak do tej pory oba kraje prowadzą spór polityczny o ziemie przygraniczną.

Konflikty etniczne

Hiszpania

W kraju tym mamy do czynienia z grupą terrorystyczną o podłożu etnicznym zwaną ETA - Euskadi Ta Askatasuna (Baskonia i Wolność). Powstała ona w roku 1958, a jej głównym celem jest walka o niepodległość kraju Basków. Działa ona głównie na terenie północnej Hiszpanii, nad Zatoką Biskajską.

W 1989 roku doszło do spotkania w Algierze. Miało ono na celu dojście do porozumienia w kwestii spornej, jednak zakończyło się ono fiaskiem. Po roku 1989 ETA borykała się z problemami protestów, nawet wśród swojej mniejszości etnicznej w kraju Basków. W 1995 roku członkowstwo ETA zaproponowało pokój jednak został on odrzucony, co zaowocowało nie udanym zamachem na króla Juana Carlosa oraz lidera Partii Ludowej. Po roku 1995 rozpoczęła się seria aresztowań ludzi powiązanych z organizacją. Liczba członków organizacji znacznie spadła. W 1997 roku doszło do aktu wymierzonego przeciwko grupie przez mieszkańców Baskonii. Zaatakowali oni biura polityczne partii Herri Batasuna powiązanej z ETA, co wywarło wpływ na ogłoszenie w 1998 roku zawieszenia broni.

Po ogłoszeniu zawieszenia broni przez ETA hiszpańskie władze postanowiły aresztować pozostałych członków organizacji, ta sytuacja zmusiła ich do zerwania zawieszenia broni i ponownych działań terrorystycznych. Głównymi celami byli ludzie powiązani z wojskiem, policją oraz z polityką. Najbardziej spektakularnym zamachem ostatnich lat jakie dokonała organizacja było wysadzenie bomb na szczycie Unii Europejskiej w Sewilli. Po tym czasie ETA dokonywała najczęściej zamachów właśnie przy użyciu bomb. Tak zginął szef sił antyterrorystycznych policji w Bilbao w 2009 roku. Rok później rozpoczęły się kolejne aresztowania członków organizacji. Dnia 5 września 2010 grupa ogłosiła kolejne zawieszenie broni.

Zamach zorganizowany przez ETA na lotnisku Barajas w Madrycie w 2006 / Źródło: Wikipedia

Irlandia

Konflikt w Irlandii trwa już od bardzo dawna. Organizacja, która powstała już w 1916 roku, a nosiła nazwę IRA - Óglaigh na hÉireann (Irlandzcy Ochotnicy) – walczyła o przyłączenie Irlandii Północnej do Republiki Irlandii. Konflikt ten nazywany jest również konfliktem religijnym.

Działanie tej organizacji w znacznym stopniu występuję przed 1989 roku. Po tym czasie mamy do czynienia z walkami w Ulsterze, gdzie liczba ofiar przekraczała już 3 tysiące. Terroryści podkładali bomby w centrum miast, na ruchliwych ulicach, po to aby wyrządzić jak najwięcej krzywd przeciwnikom.

W 1994 członkowie organizacji IRA ogłosili zawieszenie broni. Koniec konfliktu został ostatecznie uzgodniony w 1998 roku. Następstwem tego kroku było to, iż nie wszyscy członkowie organizacji zgadzali się na trwały pokój i postanowili założyć własną organizację o nazwie Real IRA, która to dokonywała zamachów bombowych między innymi w Omagh. Organizacja ta działa po dzisiejszy dzień dokonując zamachów bombowych.

Kosowo

Jednym z najgłośniejszych konfliktów ostatnich lat był konflikt w Kosowie, który to stanowił cześć sporu między serbską ludnością, a albańską. Spór ten zaostrzył się kiedy to przywódca Serbii Slobodan Miloševic anulował w 1989 roku ograniczoną autonomię Kosowa. W styczniu 1990 roku doszło do starć ludności cywilnej z siłami bezpieczeństwa na terenie Kosowa zginęło wtedy około 30 osób, a do samego miasta wprowadzono oddziały wojska. Rok później wprowadzono represję po tym jak Albańczycy zorganizowali referendum w sprawie secesji. Zaczęła się fala aresztowań, Serbowie zamykali albańskie szkoły i zakazali uczenia języka albańskiego. W 1995 roku serbskie władze postanowiły osiedlić serbskich uchodźców z terenów Chorwacji do Kosowa, by poprawić stosunki narodowościowe. Doprowadziło to do wielu protestów wśród miejscowej ludności. W 1996 roku Wyzwoleńcza Armia Kosowa rozpoczęła działalność terrorystyczną, w wyniku czego doszło do serii zamachów bobowych. Serbowie, stosując czystki etniczne wypędzili ze swoich domów około miliona Albańczyków i dopuścili się masowych mordów.

Przełomowym momentem w historii Kosowa było wydarzenie w okolicy wioski Racak. 16 stycznia 1999 roku znaleziono tam ciała 45 Albańczyków, w tym czterdziestu partyzantów, trzech kobiet, starszego mężczyzny i młodego chłopca. Ta sytuacja doprowadziła do interwencji wojsk NATO. Naloty trwały 78 dni, skutkiem których było 1400 osób zabitych.

Niemieckie oddziały KFOR / Źródło: Wikipedia

Do kolejnych zamieszek między Serbami i Albańczykami na terenie Kosowa doszło w 2004 roku, skutkiem czego pierwszego dnia zginęło 10 osób a 300 zostało rannych. Po trzech dniach bilans zawitych wzrósł do 28, natomiast rannych do 600. Albańczycy palili domy Serbów, cerkwie i klasztory. 17 lutego 2008 roku Kosowo ogłosiło niepodległość stając się tym samym Republiką Kosowa.

Ruanda

W kraju tym zamieszkują trzy grupy etniczne Hutu, Tutsi i Twa, która jest najmniejszą z tych trzech. Spór pomiędzy grupami, a szczególnie Hutu i Tutsi był o ziemię oraz o sprawowanie władzy w Ruandzie. Na początku lat 90 zaczęto rozpowszechniać hasła nawołujące do nienawiści pomiędzy tymi grupami. Wykorzystywano do tego środki masowego przekazu. Hutu ustanowili własne zasady postępowania wobec Tutsi oraz z ludźmi z nimi powiązanymi.

W kwietniu 1994 zestrzelono samolot prezydencki na pokładzie z prezydentem Ruandy z pochodzenia Hutu, jak i również polityków z tego samego pochodzenia etnicznego. Z tego powodu zapoczątkowane zostały akty ludobójstwa wśród ludności pochodzenia innego niż Hutu. Konflikt rozszerzył się o Republikę Demokratyczną Kongo, w kraju tym również zaczęto stosować czystki etniczne. W Ruandzie powstał rząd, na czele którego stanął członek Tutsi Doprowadziło to do sytuacji, w której Hutu zjednoczyło siły z Kongo przeciwko swojemu etnicznemu wrogowi – Tutsi. Na skutek tego znacznie pogorszyły się stosunki między tymi państwami , ludność Tutsi zamieszkująca Kongo musiała uciekać przed ludobójstwem ze strony agresora.

W 1995 roku powstał Trybunał Międzynarodowy z inicjatywy ONZ, który miał za zadanie ukarać winnych ludobójstwa dokonanego na ludności zamieszkującej tereny Ruandy. Generał sił pokojowych w Ruandzie ostrzegał już w styczniu 1994 roku o planowanej masakrze przez Hutu na ludności innego pochodzenia etnicznego. Jednak ONZ nie zareagowało w odpowiednim czasie. Gdyby stało się inaczej istnieje wysokie prawdopodobieństwo, że nie doszłoby do tragedii.

Świadectwa ludobojstwa / Źródło: Wikipedia

Kurdowie

Jest to grupa etniczna jeszcze do 1924 roku posiadająca własne państwo. Obecnie największe skupisko ludności kurdyjskiej zamieszkuje tereny Turcji i Iraku. Walczą oni o niepodległość swojego państwa Kurdystanu, stosując przy tym metody powstańcze. Najbardziej aktywne formy działalności przypisane są Kurdom zamieszkującym w Iraku. Tam również rozegrała się największa tragedia tego narodu, gdyż zostało zabitych 5 tys. osób pochodzenia kurdyjskiego poprzez użycie broni chemicznej przez wojska irackie.

W 1991 roku na wieść o przegranej wojnie w zatoce perskiej przez Irak, Kurdowie wzniecili powstanie, które to zostało szybko powstrzymane przez oddziały wojsk. Ludność Kurdyjska była zmuszona do emigracji. By mogła wrócić do swoich domów, musiały interweniować kraje europejskie. W późniejszym czasie w Iraku trwały już tylko wyłącznie walki polityczne między grupą etniczna, a rządem Irackim.

W Turcji działalność Kurdyjska polegała na walkach partyzanckich, które na celu miały wynegocjowanie żądań przedstawionych przez partie kurdyjskie. W roku 1999 został schwytany i osądzony jeden z czołowych polityków kurdyjskich Abdullah Ocalan, który został skazany na śmierć, a później wyrok zamieniono na dożywocie, za zabicie ludności Tureckiej. Po zatrzymaniu zaapelował on do oddziałów partyzanckich o wycofanie się z terenów walki oraz zaprzestanie działań zbrojnych. Obecnie na terenie Turcji ludność kurdyjska ma więcej swobód, może używać swojego języka, powstały różnego rodzaju placówki kurdyjskie oraz wyłączna stacja telewizyjna Kurdystan TV.

Palestyna

Ludność palestyńska zamieszkująca obecny Izrael walczy o odzyskanie swoich ziem, które są pod okupacją. Na obszarze tym powstało wiele organizacji wyzwoleńczych jak na przykład Ludowy Front Wyzwolenia Palestyny, czy Organizacja Wyzwolenia Palestyny, która została założona między innymi przez tą pierwszą.

Icchak Rabin, Bill Clinton i Yasser Arafat podczas rozmów pokojowych / Źródło: Wikipedia

W roku 1993 doszło do porozumienia między Organizacją Wyzwolenia Palestyny, a rządem Izraela, który to wyraził zgodę na utworzenie Autonomii Palestyńskiej. Jednakże to nie przyniosło pożądanego efektu pokoju. Palestyńczycy potraktowali ten krok jako początkowe stadium do odzyskania pełnej niepodległości, natomiast Izraelczycy, a w szczególności Żydowska cześć tego społeczeństwa nie uznawała Autonomii Palestyńskiej, w skutek czego nasiliła się fala zamachów terrorystycznych w kierunku Palestyńczyków. Oni jednak również używali przemocy wobec ludności Izraelskiej. Najczęściej dochodziło do starć z wojskiem, które to bardzo nasiliły się w 2000 roku, a rok później po kolejnych zajściach – Izrael wypowiedział wojnę Autonomii Palestyńskiej. Jednak nie trwała ona długo, na skutek inicjatywy innych państw ogłoszono zawieszenie broni, które też nie trwało długo przez zamach dokonany na ministrze Izraelskim, który został zorganizowany przez LFWP (Ludowy Front Wyzwolenia Palestyny).

Walki zaostrzyły się jeszcze bardziej. Organizacje terrorystyczne z Autonomii na masową skalę dokonywali samobójstw wysadzając się w miejscach o dużym stopniu zaludnienia, tak aby spowodować jak najwięcej strat w ludności Izraelskiej. Odpowiedzią na to była utworzona operacja „Mur Obronny”, której celem było zgładzenie wszystkich organizacji terrorystycznych działających z inicjatywy Palestyńczyków.

Choć rząd zarówno Autonomii Palestyńskiej jak i Izraela chcą zapewnienia pokoju i zaprzestania wzajemnych ataków terroru, czy działań zbrojnych, to organizacje terrorystyczne nie zaprzestają ataków, na co odpowiadają Izraelskie służby bezpieczeństwa.

Sri Lanka

To niewielkie państwo również zostało ogarnięte konfliktem na tle powstańczym. Głównym agresorem tu są tzw. Tamilskie Tygrysy, które już od 1976 roku walczą o utworzenie państwa na północy Sri Lanki. Organizacja ta została uznana za organizację terrorystyczną po udanym przejęciu terenów, o które się ubiegali. Jest to konflikt również wyznaniowy, Tamilowie są wyznawcami Hinduizmu, natomiast rdzenni mieszkańcy wyspy są wyznawcami buddyzmu. Tamilowie stosują różne metody walki o niepodległe państwo, ale najczęściej spotykane z nich to zamachy bombowe, również samobójcze. Uznawani oni są za najlepiej zorganizowaną i przeszkoloną armię rebeliantów.

Jednak mimo dobrego wyszkolenia armia Tamilska zostawała wypierana coraz bardziej przez wojska Sri Lanki. Po zabiciu przywódcy Tamilów w połowie 2009 roku, agresorzy postanowili się poddać. Obecnie rząd przekazał fundusze na odbudowę państwa oraz zmienianie relacji między dwiema grupami etnicznymi.

Konflikty militarne

Pierwsza i druga wojna w Zatoce Perskiej

Przyczyn wybuchu I wojny w Zatoce Perskiej należy doszukiwać się we wcześniejszych latach, które to również były okresem wojennym w historii tego państwa. Największym problemem po wojnie Iracko-Irańskiej była bardzo duża strata pieniężna. Irak inwestował w najnowszą broń, zadłużył się na miliony dolarów, co i tak nie przyniosło pożądanych efektów bo wojna została przegrana. Zadłużony Saddam Husajn obmyślił plan zajęcia Kuwejtu oraz wzbogacenie się na tamtejszych złożach ropy naftowej, której to złoża były bardzo liczne w tym kraju. Po wojnie również wielu żołnierzy Irackich zostało bez pracy, więc wojna pozwoliłaby poprawić również sytuację bezrobocia w kraju.

Sytuacja gospodarcza kraju się pogarszała, rosło niezadowolenie. Pierwsze kroki zmierzające ku wojnie dyktator podejmował już na początku 1990 roku. Domagał się przede wszystkim anulowania długu wcześniej zaciągniętego w Kuwejcie, oskarżał o ugodzenie „zatrutym sztyletem” - nadprodukcja ropy naftowej i obniżenie jej cen.

2 sierpnia 1990 roku wybuchła I wojna w Zatoce Perskiej. Potężna armia Iracka zaatakowała miasta Kuwejtu zajmując całe państwo w bardzo szybkim czasie. Był to pierwszy tego typu konflikt po zakończeniu zimnej wojny. Iraccy żołnierze dopuszczali się okrutnych rzeczy na Kuwejckich cywilach, którzy w sporej ilości uciekali do sąsiedniej Arabii Saudyjskiej.

Do sprawy szybko przyłączył się Waszyngton potępiając działania Saddama Husajna, oraz zwołując sztab kryzysowy. Pierwszym krokiem było nakazanie wycofania wojsk z terenów oblężonych jednak to nie przyniosło żadnego efektu. Rozpoczęły się rozmowy na arenie międzynarodowej, których wynikiem była rezolucja, która zakładała między innymi zakaz handlu z Irakiem oraz zamrożenie Irackich kont za granicą. Następnie postanowiono o wysłanie oddziałów ONZ, najpierw do Arabii Saudyjskiej, a następnie do Kuwejtu. W konflikt ten zaangażowanych zostało wiele państw, w tym pierwszy raz pod sztandarem ONZ wystąpiła Polska.

Atak na Irak rozpoczął się 18 godzin po upływie ultimatum jakie ONZ postawiła Saddamowi. Operacja ta nosiła nazwę „Pustynna Burza”, która rozpoczęła się falą nalotów kilkuset samolotów na bazy wojskowe Irakijczyków. Następnie ruszyła blisko pół milionowa armia ONZ, szybko odbili stolicę, a następnie cały Kuwejt. Mimo przegranej w lutym, jeszcze na początku marca doszło do dużego starcia reszty armii Irackiej, która starała się wydostać z oblężenia Amerykańskiego.

Konflikt ten przyniósł olbrzymie straty po stronie Irackiej, około 100 tys. żołnierzy straciło życie, zniszczono 3 tys. czołgów i 244 samoloty, gospodarka kraju znalazła się w sytuacji gorszej niż przed wojną. Oprócz tego nałożono na Irak olbrzymie sankcje, które ten musiał spłacić na korzyść Kuwejtu.

Trumny z amerykańskimi żołnierzami zabitymi w Iraku / Źródło: Wikipedia

II wojna w Zatoce Perskiej przybrała zupełnie inny charakter niż jej poprzedniczka. Po pierwszej wojnie w Iraku nadal istniało zagrożenie użycie broni masowego rażenia przez armię Iracką. Nadal pozostawał tam również Saddam Husajn, który wciąż stał na czele swojego państwa. Mimo rezolucji nakładanych na Irak – nie były one w pełni przestrzegane.

Jednym z kluczowych momentów, w których zaczęto brać pod uwagę możliwość wybuchu konfliktu przy użyciu broni masowego rażenia były ataki z 11 września 2001 roku, którego dopuściła się Al.-Kaida. Miesiąc później wybuchł konflikt w Afganistanie, którego celem było zwalczenie w tym kraju terroryzmu. Sam Saddam Husajn w tym czasie zaczął być uważanym przez Amerykanów za terrorystę, więc wojna w Afganistanie dawała możliwość również inwazji na Irak. Stosunki między Irakiem a USA stały się bardzo napięte, apogeum całej tej sytuacji było dalsze nakładanie rezolucji na Irak, najważniejszą z nich była rezolucja 1441, która dawała 30 dni Irakijczykom do zastosowania się do wcześniejszych rezolucji. Irak został określony przez prezydenta USA za jeden z trzech krajów zagrażających dla utrzymania światowego pokoju (pozostałe to Iran i Korea Północna). Zaczęły się przygotowania do wojny ze strony Ameryki, przybywające wciąż wojsko oraz zaopatrzenie militarne gromadzone było w szczególności na terytorium Kuwejtu.

Atak na Irak rozpoczął się w nocy z 19 na 20 marca 2003 roku, początkową fazą wojny były naloty na punkty wojskowe oraz strategiczne, jednak też równocześnie została wysłana piechota, co było dość dużym zaskoczeniem dla innych państw, ponieważ spodziewano się ataku wyłącznie powietrznego. Ważnym celem do zlikwidowania był również sam Saddam Husajn, a operacja pod jakiej kryptonimem było to realizowane nosiła nazwę „Iracka Wolność”. Oddziały sojusznicze poruszały się w głąb kraju wspierane przez siły powietrzne spotykały się z niewielkim oporem sił Irackich, sytuacja zmieniła się dopiero około 100 km od Bagdadu, gdzie było już znacznie więcej armii Irackiej. Coraz częściej zdarzały się również omyłkowe zabicia własnych żołnierzy po stronie Amerykanów jak na przykład zestrzelenie samolotu Wielkiej Brytanii - „Tornado”.

Po dwu tygodniowych walkach wojska sojusznicze podeszły pod Bagdad, po czym 7 kwietnia udało im się wkroczyć do stolicy, gdzie walki trwały jeszcze przez dwa dni, aż w końcu udało się opanować większą część miasta. Jednak nie oznaczało to zakończenia działań wojennych. Te trwały jeszcze do 16 kwietnia, po czym Irak przeszedł pod okupację sił sojuszniczych. Do ostatecznego ogłoszenia końca wojny doszło 1 maja 2003 roku przez prezydenta USA, jednak to nie był koniec działań Irakijczyków, dochodziło wciąż do ataków terrorystycznych, nawet zabicie synów byłego prezydenta nic nie zmieniło. 13 grudnia 2003 roku udało się pojmać Saddama Husajna, który to ukrywał się w jamie pod ziemią przez około 8 miesięcy.

Po oblężeniu Iraku, Amerykanie zaczęli formować tam własny rząd, oraz chcieli znormalizować sytuację gospodarczą kraju. Rok później władzę Iraku powierzyli nowemu rządowi, oraz wybrali nowego prezydenta kraju. Konflikt w Iraku wciąż trwa mimo wygranej w 2003 roku, nadal mamy tam do czynienia z aktami terroru. W roku 2009 powstał plan stopniowego wycofywania się wojsk z terenu Iraku, który w pełnie zrealizowany ma być do końca 2011 roku. Stacjonuje tam wciąż około 50 tys. wojsk amerykańskich, które głównie zajmują się szkoleniem armii Irackiej.

Wynikiem wojny było około 5 tys. zabitych po stronie sojuszniczej w tym 22 polskich żołnierzy, natomiast straty ludności po stronie Iraku sięgają około 100 tysięcy. W listopadzie 2006 roku zapadł wyrok na byłego dyktatora Irakijczyków Saddama Husajna, pod koniec roku został on powieszony na szubienicy, został on oskarżony za dokonaniu masakry na szyitach, oraz za dokonaniu ludobójstwa wśród Kurdów.

Gruzja

Z konfliktem Gruzińskim mamy do czynienia od samego początku odzyskania niepodległości po rozpadzie ZSRR. To niewielkie państwo od samego uzyskania suwerenności stawia czoła problemom związanym z trudną sytuacją finansową i polityczną. Najtrudniejszym jednak problemem w Gruzji jest spór jaki prowadzi wobec rządu jedna z prowincji – Osetia Południowa, której znaczną cześć stanowią mieszkańcy byłego ZSRR. Osetia Południowa starała się o uzyskanie niepodległości już na początku lat 90. Wybuchały wtedy zamieszki na ulicach miast, burzono budynki, palono wsie. W swoich działaniach Osetyńscy zwracają się do Rosji, która ich wspiera. Mimo, iż nie mają prawnie swojego kraju, to powołują rząd, tworzą własną konstytucję oraz wybierają swojego prezydenta. Osetyńscy zwrócili się również z prośbą do Rosjan o przyłączenie terenu Osetii do Rosji, na co rząd Moskiewski zaapelował do Gruzji o nadanie autonomii Osetii Południowej. Nie przynosi to zamierzonego rezultatu, stosunki Gruzińsko – Rosyjskie pogorszyły się, po tym jak Gruzja nie zaakceptowała planu Moskwy, Rosja również chce już uznania niepodległości Osetii. Gruzini nie godzą się na stawiane warunki.

Zniszczone pojazdy w centrum gruzińskiego Gori / Źródło: Wikipedia

Za początek konfliktu zbrojnego uważa się atak Gruziński na miasto Cchinwali, którego dopuścili się w sierpniu 2008 roku. Gruzini chcieli przejąć kontrolę nad własnym obszarem, który stał się miejscem uprawiania niezależnej polityki przez Osetyńczyków. Atak ten jednak stał się pretekstem do wkroczenia sił Rosyjskich na teren całej Gruzji. W krótkim czasie Rosjanie przejęli kontrolę nad Osetią Południową, oraz wyparli wrogie wojska poza teren sporny.

Cała ta sytuacja dała możliwość istnienia Osetii z pełnym uznaniem Rosji. Skutkiem tego było zerwanie stosunków dyplomatycznych między Gruzją, a Rosją. Gruzja również oskarżyła Rosjan o dokonanie ludobójstwa, oraz czystek etnicznych.

Czeczenia

Konflikt ten w swojej strukturze przypomina konflikt etniczny. Walka na terenie Czeczenii ma charakter niepodległościowy. Jak inne państwa także mieszkańcy Czeczenii chcieli uzyskać pełną niezależność od państwa Rosyjskiego. Na wzór innych państw Czeczenia w roku 1991 ogłosiła swą niepodległość, jednak nie zostało to powszechnie uznane. Odpowiedzią na ten krok było zaprzestanie wypłacania świadczeń finansowych na rzecz Czeczenów, tym samym spadł bardzo ich poziom życia. Wiązało się to z tym, że spadało również poparcie dla rządu Czeczenów, zaczęła tworzyć się opozycja. W 1993 roku doszło tam nawet do walk między zwolennikami, a przeciwnikami prezydenta Dudajewa. Rok później sytuacja w kraju się ciągle pogarszała, nastąpiły serie wybuchów, ministrowie poddawali się do dymisji, a opozycja rosła. Dochodziły sygnały o możliwej przyszłej interwencji Moskwy.

W listopadzie 1994 roku, zaczęły się bombardowania miast leżących na terenie Czeczenii. Kilka dni później na Czeczenie ruszyła 40 tysięczna armia Rosyjska, która zupełnie nie była przygotowana do walki, między innymi pod względem wyposażeniowym. Dopiero w noc sylwestrową udało się Rosjanom przy pomocy czołgów wejść do stolicy Czeczenów. Jednak to posunięcie okazało się zgubne, w mieście armia Rosyjska stała się łatwym celem, co wykorzystali bojownicy. Mimo podpisania zawieszenia broni walki nadal trwały. W styczniu 1995 roku wojska Rosyjskie zajęły stolicę kraju, rozpoczęto rozmowy pokojowe, które nie przynosiły zamierzonych efektów. Rok później zginął Dudajew. Po tym incydencie konflikt znowu narastał. Czeczenom udało się odbić Grozny. 31 sierpnia 1996 roku zakończyła się wojna rosyjsko - czeczeńska.

Wojna w Czeczenii przyniosła wiele negatywnych zastrzeżeń w stosunku do władz Rosyjskich, a powodem tego było łamanie praw człowieka przez armię rosyjską. Według obrońców praw człowieka Rosjanie zabili około 100 tysięcy cywilów podczas tej wojny.

Na terenie Czeczenii rozpoczęły się częste ataki terrorystyczne, napady i porwania. Co stało się dobrym powodem do rozpoczęcie kolejnych działań wojennych przez Rosję dnia 1 października 1999 roku wojska Rosyjskie po raz kolejny wkroczyły do Czeczenii, którą całą zajęli w lutym roku następnego. Premier Federacji Rosyjskiej Władimir Putin żądał wydania terrorystów, jednak to było tylko częścią planu, głównym powodem była wcześniejsza przegrana i chęć zemsty na narodzie Czeczenów. Po 11 września 2001 roku, walka z terroryzmem pozyskała uznanie na arenie międzynarodowej, co pozwoliło Rosjanom cieszyć się większym poparciem walki w Czeczenii. Zaczęto mówić o powiązaniach czeczeńskich terrorystów z talibami.

Druga wojna z Czeczenią trwa nadal mimo, iż nie w tak intensywny sposób jak w momencie jej wybuchu, ale jednak zarówno strona Rosyjska dokonuje działań zbrojnych, jak i Czeczeńska w postaci aktów terroru.

Podsumowanie

We współczesnym świecie mamy do czynienia z wieloma konfliktami, które przybierają różne formy. W niniejszej pracy zawarłem tylko ich niewielką część. Starałem się ukazać przebieg tych konfliktów, ich formy, jak i sposoby ich rozwiązywania.

Ważną rolę we współczesnym świecie odgrywają organizacje, których głównym celem jest zapobieganie tych konfliktów.

Jak widać konflikty nie wybuchają w określonych regionach na ziemi, występują one wszędzie, natomiast z różną intensywnością, w różnych rejonach świata. Tak więc konflikty etniczne występują głównie w krajach Bliskiego Wschodu, gdzie mamy do czynienia z wieloma różnymi grupami etnicznymi nie posiadającymi swojego państwa.

Konflikty polityczne występują w bardzo dużej ilości państw, jednak przybierają takie formy, że nie są tak widoczne, jak na przykład konflikt na Ukrainie. Więc chyba stwierdzenie, iż konflikty polityczne są konfliktami we współczesnym świecie konfliktami najczęściej spotykanymi jest jak najbardziej trafne.

Ostatnimi konfliktami jakie opisałem są konflikty militarne. Dopuszczają się ich za zwyczaj państwa silne, pewne swego zwycięstwa. Podłoże tych konfliktów jest różnorakie, od wzbogacenia się kosztem innego państwa po wpływy na danym terenie.

Konflikty wybuchają zawsze z jakiegoś powodu, nie zawsze jest to słuszne rozwiązanie, ale również nie zawsze można osiągnąć jakiś określony cel jeśli się nie zapoczątkuje jakiegoś konfliktu.

We współczesnym świecie ogromnym zagrożeniem, na dodatek realnym jest konflikt, którego skutkiem może być wojna nuklearna, choć dąży się do tego, aby nigdy ona nie wybuchła, to jednak wiele państw jest w posiadaniu broni mogącej wyrządzić wielu szkód, która może dokonać zagłady życia setek milionów ludzi.

Bibliografia

- Besier G., Stokłosa K., Europa Dyktatur, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2009
- Burda B., Halczak B., Józefiak R., Szymczak M., Historia 3, wyd. Operon, Gdynia 2008
- Kiperska J., Świat w latach 1989 – 2009, wyd. Poznańskie, Poznań 2009
- Współczesne konflikty międzynarodowe i etniczne, pod red. Degefe Kebede Gemechu, wyd. Olsztyńska Szkoła Wyższa, Olsztyn 2009

 Autor: Artur Pietrzak